تمام تفویض‌های رئیس هیات عالی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی گیلان

گیل‌نگاه/رضا امیدی

تفویض اختیار جزئی از اختیارات مدیریتی قلمداد می شود که به معنای سپردن بخشی از اختیارات مدیر مافوق به سایر بدنه پرسنلی سازمان است. به عبارتی زمانی که از عبارت تفویض اختیار استفاده می شود به معنای سپردن بخشی از اختیارات یک مدیر به فردی که در رده پایین تری نسبت به او قرار دارد است. در واقع مدیر مافوق اختیار در یک اقدام یا یک تصمیم گیری را به فرد دیگری واگذار می نماید. اما زمانی تفویض، امکان تحقق می یابد که مرجع قانونی این امکان و اختیار را برای مدیران قائل شود به عبارتی تا زمانی که این امکان وجود نداشته باشد، تفویض اختیار عملی، چه بسا غیر قانونی و حتی در مباحثی می تواند عملی مجرمانه نیز باشد.
قانونگذار برای نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا، هیات مرکزی نظارت بر این انتخابات را از مجموعه مجلس شورای اسلامی پیش بینی نموده که بر اساس شرح وظایف مندرج در قانون، هیات مرکزی نظارت بر انتخابات هیات های زیرمجموعه را تشکیل و وظیفه نظارتی خود را به استناد مفاد مندرج در قانون تشکیلات، حدود وظایف و اختیارات شوراهای اسلامی بسط و گسترش می دهد. مجموعه نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا در استان گیلان اگرچه با فراز و نشیب هایی چه در آغاز کارکرد، چه در طول آن و نیز در پایان همراه بود اما فارغ از حواشی موجود، پرداختن به حیطه قانونی فعالیت آنها و انطباق قانونی ادعاهای طرح شده مبنی بر وجود تفویض اختیار کامل رئیس هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای کشور به هیات عالی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی استان گیلان امری ضروری می باشد.
علی القاعده تفویض اختیار زمانی قانونی تلقی می شود که پشتوانه صریح قانونی نیز داشته باشد و اگر چنانچه این صراحت در قوانین مندرج نباشد تفسیر از مراجع ذیصلاح نیز می تواند تحقق آن را قانونی جلوه دهد. به عبارتی قانونگذار چنانچه لازم بداند وجود تفویض اختیارات را ذکر می نماید و بدیهی است که در صورت عدم وجود چنین اختیاری حق تفویض با ابهام جدی مواجه است. از آنجائیکه در هیچ کدام از قسمت های قانون تشکیلات، حدود وظایف و اختیارات شوراهای اسلامی، به ویژه بخش انتخابات واسپاری برخی از اختیارات به دیگران یا همان تفویض وجود ندارد به عبارتی وظایف هر فرد حقوقی، یا هیات تعیین شده دائر بر خود آن فرد یا افراد می باشد و منطقاً این اختیارات جزء لاینفک وظایفی است که می بایست انجام پذیرد بنابراین واگذاری و تفویض آن به افراد غیر یا هیات های دیگر می تواند امری بر خلاف قانون تلقی گردد. به عنوان مثال آیا می تواند اختیارات فرماندار به عنوان رئیس هیات اجرایی و یا دیگر اعضای هیات اجرایی را به افراد غیر قابل تفویض دانست؟ در ساده ترین وجه آیا فرماندار می تواند اختیارات خود در موضوع انتخابات را به یکی از عوامل زیر مجموعه تفویض نماید؟ و یا فردی از اعضای هیات اجرایی می تواند به واسطه وکالت نامه رسمی اداری اختیارات خود را به فرد دیگری بسپارد؟ منطقاً جواب این سوالات به استناد عدم وجود اختیار تفویض در قانون، خیر است، زیرا مسئولیت قانونی قائم بر افراد و هیات های مصرح قانونی است.
از سوی دیگر باستناد اصل ۷۳ قانون اساسی تفسیر قوانین عادی بر عهده مجلس شورای اسلامی است و واگذاری اختیارات هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی به هیات های زیر دست مانند هیات عالی نظارت حتی در تفسیر های موجود نیز آورده نشده است. از این رو ادعای دریافت تفویض اختیار کامل از هیات مرکزی نظارت، توسط هیات عالی نظارت استان گیلان، از اساس قانونی نمی باشد. اما آنچه در خبرگزاری ها به نقل از رئیس هیات عالی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی نقل شده است: “وجود تفویض اختیار کاملی از سوی رئیس مجلس شورای اسلامی و رئیس هیات مرکزی نظارت به وی است” در حالی که اساساً جایگاه رئیس مجلس شورای اسلامی در ارایه تفویض در مقوله انتخابات شوراهای اسلامی مبهم است. آنچه که در قانون بر ماهیت شکل گیری هیات مرکزی نظارت وجود دارد به ماده ۷۳ قانون شوراهای اسلامی کشوری مصوب ۲۹/۴/۱۳۶۵ است که بیان می کند:
ماده ۷۳: به منظور نظارت بر انتخابات شوراها، هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی کشور متشکل از اعضای کمیسیون شوراها و امور داخلی و دو نفر از اعضاء کمیسیون اصل نود، به انتخاب مجلس شورای اسلامی تشکیل می گردد.
تبصره: در صورتی که به تعداد لازم از کمیسیون های مذکور داوطلب نباشد مجلس از میان سایر نمایندگان داوطلب پنج نفر را انتخاب می نماید.

همانطور که به صراحت در این ماده و تبصره ذیل آن بیان شده است ساز و کار انتخاب این افراد بر اساس ماهیت اصلی مجلس شورای اسلامی، مشارکت و تصمیم گیری و انتخاب توسط نمایندگان است. بنابراین کاندیداهای عضویت در هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی بر اساس تعرفه کمیسیون های اصل نود و نیز کمیسیون شوراها می بایست باستناد ماده ۷۳ قانون یاد شده در رای گیری داخلی مجلس شورای اسلامی انتخاب شوند که هیات مرکزی پنجمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا نیز از این قاعده به دور نماند. اما آنچه در این میان حائز اهمیت است چرایی ادعای وجود تفویض ریاست مجلس شورای اسلامی به رئیس هیات عالی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی گیلان است؟ و اساساً رئیس مجلس شورای اسلامی در این موضوع دارای چه اختیاراتی است که آن را به رئیس هیات عالی نظارت استان گیلان تفویض کرده است؟
با نگاهی به بخش انتخابات قانون تشکیلات و حدود وظایف و اختیارات شوراهای اسلامی و نیز بخش د آن که وظایف هیات نظارت به تشریح آورده شده است، اولاً می توان به این نکته رسید که ساز و کار نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی کاملاً مشخص است و ثانیاً اصل تفویض اختیار در این میان نه صراحت قانونی دارد و نه ادله تفسیری. بنابراین شخص رئیس مجلس شورای اسلامی نیز اختیارات مصرحی در این قانون نداشته که احتمالاً بتواند آن را تفویض نماید و متعاقب آن هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی نیز قانونی نمی تواند اختیارات ذاتی خود را به فرد یا هیاتی دیگر تفویض نماید و نکته مهم آنکه بر فرض وجود تفویض اختیار کامل، نظارت بر تخلفات احتمالی هیات عالی نظارت یا عوامل منتسب به آن نیز بی نتیجه خواهد ماند زیرا علی القاده متهم نمی تواند قاضی نیز باشد. در نتیجه باید این سوال را مطرح کرد که چه الزامی بر بیان و تاکید بر تفویضاتی که محمل قانونی ندارند توسط هیات عالی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی وجود دارد؟

گيل نگاه: انتشار اخبار و يادداشت های دريافتی به معنای تاييد محتوای آن نيست و صرفا جهت انجام رسالت مطبوعاتی و احترام به مخاطبان منتشر می‌شود.

(۰)(۰)



کد مطلب: 119125
تاریخ: ۲۰ خرداد ۱۳۹۶

۱) نظراتی که موجب توهین، هتاکی و افترا نسبت به اشخاص حقیقی و حقوقی است منتشر نخواهد شد.
۲) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

گزارش تصویری

گزارش تصویری جشن «مهمانی خدا» در خمام

گیل نگاه/امیرصالح غنجی: با ابتکار گروه هنری «دایره شادی» شامگاه شنبه مراسمی با عنوان جشن «مهمانی خدا» در کانون فرهنگی و تربیتی شهید حق شناس خمام برگزار شد. در این گردهمایی فرهنگی اجتماعی علاوه بر حضور جمع زیادی…

گزارش تصویری آئین «کوچه گردان‌های عاشق» در رشت

گیل نگاه/گروه اجتماعی: جمعی از جوانان رشت با آئین «کوچه گردان‌های عاشق» جمعیت امداد دانشجویی و مردمی امام علی(ع) همراه شدند و شامگاه پنج‌شنبه کیسه‌های حاوی مواد غذایی را به 30 خانواده نیازمند که در زمره آسیب پذیرترین…

گزارش تصویری راهپیمایی روز قدس در لاهیجان

گیل نگاه/احسان حسن پور: مراسم راهپیمایی روز جهانی قدس، همزمان با سراسر کشور در ۵۱ نقطه گیلان برگزار شد. در لاهیجان نیز این مراسم با حضور چشمگیر اقشار مختلف مردم و مسوولین شهرستانی برگزار شد. امیر سرتیپ فرزاد اسماعیلی فرمانده…