نقدی بر مراسم‌های عروسی پرهزینه در ایران؛رو بیست من بیست نیاد!

فردین علیخواه

استاد جامعه‌شناسی دانشگاه گیلان

در ایران عکاس عروس و داماد بود. کسب‌وکارش رونق زیادی داشت. با سختی‌ها و دشواری‌های فراوان توانست به آمریکا برود. می‌خواست در آنجا هم همین بیزنس را راه‌اندازی کند. محل کوچکی اجاره کرد. هرروز صبح مقوای پشتِ درِ مغازه را از حالت close به سمت open برمی‌گرداند و منتظر می‌نشست.
مشاهدات عکاس ایرانی از عروسی‌های ساده در آمریکا

چند ماه گذشت. باوجود تحمل آن‌همه دشواری برای رفتن به آمریکا، قیدِ ماندن در آنجا را زد. آتلیه را تحویل داد و با یک نتیجه‌گیری ساده به ایران برگشت: عموم آمریکایی‌ها چه برای عروسی و چه برای فیلم و عکس عروسی، اصلاً مانند ایرانی‌ها خرج نمی‌کنند. به کلیسایی می‌روند، در یک رستوران کوچک عصرانه یا شام ساده‌ای می‌خورند، می‌نوشند و می‌رقصند و در این حین چند عکس می‌گیرند؛ آن‌هم با گوشی تلفن همراه! بسیاری از مهمانان با گوشی خودشان با عروس و داماد سلفی می‌گیرند و خاطره آن روز را ثبت می‌کنند و خداحافظ!

راه‌اندازی صفحات ارائه خدماتِ « صنعت عروسی» در شبکه‌های اجتماعی

این روزها صفحه‌های زیادی در شبکه‌های اجتماعی و به‌خصوص اینستاگرام در خصوص ارائه خدماتِ « صنعت عروسی» راه‌اندازی شده است. ِست جواهرات شیک، لباس عروس و داماد، عطر و اودکلن، عکاسی و ساخت کلیپ، گل عروسی، تزئین ماشین عروسی، باغ و عمارت برای عکس عروسی، فینگرفود برای عروسی، تزئین سفره عقد، اجاره هلیکوپتر برای جشن عروسی، کارت عروسی خاص، برگزاری عروسی رؤیایی در شهرهای ترکیه، و هزاران تبلیغ دیگر که هرروز بر سرمان آوار می‌شوند.

معجزه اینستاگرام برای « مخ زنی»

چند سال قبل، ارائه‌دهندگان این خدمات، خودشان با دوربین‌های معمولی از نمونه کارهایشان عکس می‌گرفتند و از طریق اینستاگرام منتشر می‌کردند. ولی به‌تدریج به معجزه اینستاگرام برای « مخ زنی» پی بردند. عکاسان حرفه‌ای استخدام کردند تا حساب‌شده‌تر بتوانند نگرش دیگران را تغییر دهند.

اتفاقی عجیب در ایران برخلاف روند جهانی تحولات جوامع

در دهه‌های گذشته کم و بیش مهم‌ترین واحد اجتماعی در بیشتر جوامع صنعتی، خانواده بوده است. ولی در طول تاریخ همیشه این‌چنین نبوده است. خانواده، به‌تدریج از شکل گسترده ( زندگی چند نسل در یک خانه) به شکل هسته‌ای (زندگی والدین و فرزند/ فرزندان مجرد در یک خانه) درآمد. واحد اجتماعی در برخی از دوره‌های تاریخی قبیله و طایفه بود. خانواده در قبیله و طایفه حل می‌شد و هویت مستقلی نداشت. ظهور خانواده هسته‌ای به معنای کوچک شدن بُعد یا تعداد اعضای خانواده بود. اگر جشن عروسی را مبنا قرار دهیم هر چه به سمت قدیم می‌رویم عروسی‌ها؛ هم ازنظر زمان و هم ازنظر وسعت گسترده می‌شوند. عروسی ممکن بود یک یا دو هفته طول بکشد و تمام اعضای یک طایفه یا قبیله هم به عروسی دعوت شوند. هنوز هم در بعضی از مناطق کوچک وضعیت همین‌طور است. با تغییر خانواده به نوع هسته‌ای، عروسی‌ها کوچک‌تر شد. با کاهش روابط خویشاوندی، در کشورهای صنعتی امروز، مراسم عروسی دیگر آن وسعت قدیم را ندارد. ثبت روزی خاطره‌انگیز؛ سهیم کردن شادی‌ها با خانواده و دوستان، و با امکانات در دسترس و در حد توان، مد نظر است.

نمایشِ شکوه عروسی و به رخ کشیدن آن روزبه‌روز جدی‌تر می‌شود

آنچه در کشور ما در حال اتفاق است برخلاف روند جهانی تحولات جوامع است. نخست آنکه بعد یا تعداد اعضای خانواده در ایران به سمت کوچک‌تر شدن می‌رود و وسعت روابط خویشاوندی نیز روزبه‌روز محدودتر؛ ولی در مقابل؛ شکوه و عظمت عروسی‌ها روزبه‌روز مبسوط‌تر می‌شوند! دوم آنکه در جامعه جدید معمولاً « رضایت فرد» و نه « قضاوت دیگران» اهمیت می‌یابد. ولی در کشور ما رضایت فردِ (ظاهراً) مدرن با تکیه بر قضاوت دیگران تأمین می‌شود! نما و نمایشِ شکوه عروسی و به رخ کشیدن آن روزبه‌روز جدی‌تر می‌شود و گویی مسابقه‌ای نامرئی در این خصوص شکل گرفته است. در طول فرآیند مراسم عروسی هم کسی از شاد بودن و خوشحالی عروس و داماد سوال نمی‌کند. سوالها اغلب درباره آورده‌ها و برده‌هاست. همه ما در این بازی مقصریم.

از تهدید به خودکشی انتشار فیلم در رسانه‌ها تا به رخ کشیدن شکوهِ عروسی از طریق شبکه‌های اجتماعی

داشتن عروسی باشکوه یک‌طرف، نمایش آن از طریق شبکه‌های اجتماعی معضل دیگر این روزهای ماست. قبلاً اگر فیلم عروسی کسی در رسانه‌ها منتشر می‌شد تهدید به  خودکشی می‌کرد ولی امروزه برای به رخ کشیدن شکوهِ عروسی از طریق شبکه‌های اجتماعی، آدم‌ها از همدیگر سبقت می‌گیرند! متأسفانه تصور والدین نیز آن است که با برگزاری یک عروسی پرجلال و شکوه، وظیفه پدر-مادر بودنشان تکمیل می‌شود. درنهایت یک واقعیت تلخ دیگر هم وجود دارد: با توجه به رشد بیش‌ازپیش طلاق، برگزاری چنین عروسی‌هایی چندان برایم قابل‌فهم نیست.

مراقب شگردهای بازاریابان برای تشویق به مصرف تظاهرآمیز باشیم

باید مراقب شگردهای مختلف بازاریابان برای تشویق و ترغیب ما به مصرف تظاهرآمیز و تفاخر آمیز بود. آنان دارند موجی می‌سازند که اگر آگاه نباشیم گرفتارش خواهیم شد. عروسی‌های آن‌چنانی در سایر کشورها هم وجود دارد ولی صرفاً برای اقلیتی محدود که تلاش می‌کنند از طریق به رخ کشیدن بریزوبپاش‌ها و ثروتشان، توجه خبرنگاران را جلب کنند و تبدیل به سلبریتی شوند.

گيل نگاه: انتشار اخبار و یادداشت‌های دريافتی به معنای تائید محتوای آن نيست و صرفاً جهت انجام رسالت مطبوعاتی و احترام به مخاطبان منتشر می‌شود.

(۰)(۰)



کد مطلب: 126150
تاریخ: ۲۳ تیر ۱۳۹۶

۱) نظراتی که موجب توهین، هتاکی و افترا نسبت به اشخاص حقیقی و حقوقی است منتشر نخواهد شد.
۲) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

گزارش تصویری

گزارش تصویری مراسم تجلیل از کتابداران و ترویج گفتمان کتابخوانی در گیلان

گیل نگاه/امیرصالح غنجی: مراسم تجلیل از کتابداران و ترویج گفتمان کتابخوانی در گیلان با حضور جمعی از نویسندگان، مفاخر، هنرمندان، پژوهشگران و مدیران استان از سوی اداره کل کتابخانه های عمومی گیلان برگزار شد.(مشروح گزارش را اینجا بخوانید)

گزارش تصویری مراسم تشییع پیکر دو شهید مدافع حرم در رشت

گیل نگاه/اشکان شعبانی: صبح امروز چهارشنبه اول آذرماه مراسم تشییع دو شهید مدافع حرم علیرضا نظری و بابک نوری با حضور جمع زیاد از مردم و مدیران از جمله مصطفی سالاری استاندار گیلان در رشت برگزار شد. این…

به روایت تصویر؛ یک روز در کنار باغداران کیوی در لنگرود

گیل نگاه/آدینه صالح نژاد:«کیوی» میوه بومی گیلان نیست اما چند سالی است که بخش زیادی از اراضی گیلان حاصلخیز را به خود اختصاص داده است. حالا خانواده‌های زیادی از شرق تا غرب گیلان چشم‌انتظار این درخت عجیب و…