تأثیر سرمایه اجتماعی بر حضور سیاسی زنان

گیل نگاه/ مریم اسماعیلی پور

سرمایه اجتماعی به معناي روابط فرد در گروه‌ها و شبکه‌های اجتماعی است و دسترسی افراد را به فرصت‌ها، اطلاعات، منابع مادي و موقعیت اجتماعی فراهم می‌سازد. بنابراین برجایگاهی که فرد در فضاي اجتماعی اشغال می‌کند تأثیر می‌گذارد؛ زیرا موقعیت و جایگاه کنش گران در فضاي اجتماعی تابعی ا دسترسی آن‌ها به سرمایه‌های کلی (اقتصادي، فرهنگی  و اجتماعی)، ساختار سرمایه و وزن نسبی هریک از سرمایه‌ها است.

سرمایه اجتماعی بنا بر تعریف مانند اشکال دیگر سرمایه، نوعی دارایی پایدار است که سبب کسب امتیازات اقتصادي، اجتماعی می‌شود. افراد و گروه‌ها با برقراری و گسترش شبکه روابط بیرونی خود می‌توانند سرمایه اجتماعی‌شان را افزایش دهند و از این طریق به اطلاعات، قدرت و همبستگی بیشتري دست یابند.

از این گذشته سرمایه اجتماعی می‌تواند جایگزین یا تکمیل‌کننده‌ی منابع دیگر باشد. یعنی افراد گاهی اوقات می‌توانند توسط آن، فقدان سرمایه مالی یا سرمایه انسانی را جبران کنند. سرمایه اجتماعی مانند ِسرمایه فیزیکی، نیاز به حفظ و نگهداري دارد. پیوندهاي اجتماعی باید به‌طور منظم موردبازنگری و تأیید مجدد قرار گیرند وگرنه کار آیی آن‌ها کاهش می‌یابد.

موقعیت افراد با توجه به دسترسی‌شان به سرمایه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادي تعیین می‌شود. ایجاد موقعیت‌ها و برقراري روابط صحیح و طرق خاصی که افراد در کنش‌های متقابل بکار می‌گیرند، نمایی از سرمایه اجتماعی است و دسترسی به آن براي غالب افراد، به سرمایه اقتصادي و فرهنگی آنان بستگی دارد و به کسب آگاهی و روابط اجتماعی بیشتر می‌انجامد. درعین‌حال گسترش سرمایه اجتماعی و برقراري روابط متقابل فردي و گروهیِ متقابل، مستلزم اعتماد و مشارکت اجتماعی است. جنبه‌های متفاوت اعتماد، روابط دوسویه و شبکه‌های اجتماعی به یکدیگر وابسته‌اند و از تعهداتی که در روابط و سرمایه اجتماعی، تولید و بازتولید می‌کنند، کنش‌های متقابل اجتماعی به وجود می‌آید. عناصر ساختاری ِقوي و بادوامی که حتی در صورت تبدیل به شکل‌های دیگر سرمایه، از بین نمی‌رود.

در اغلب جوامع بین زنان و مردان در دسترسی به منابع و موقعیت‌های استراتژیک و مهم تبعیضاتی دیده می‌شود و زنان سهم کمتری می‌یابند و از ورود به بسیاری از مشاغل رده‌بالا و استراتژیک بازمی‌مانند. در مقابل اکثر مناصب و مشاغل رده‌بالاي جامعه در اختیار مردان قرار می‌گیرد. نظام فرهنگی جامعه نیز با توجه به ارزش‌ها و هنجارهاي موجود در جهت تداوم نا عدالتی جنسیتیِ سازمان‌یافته و با توجه به موانعی که بر سر راه زنان براي ورود به عرصه اجتماعی قرار داده است، آن‌ها را از بسیاري از موقعیت‌هاي اجتماعی محروم می‌کند و موجب می‌شود به زمینه‌های کمتر مهم و حاشیه‌ای جامعه سوق داده شوند. از این گذشته عامل دیگري که در تحلیل تفاوت سرمایه اجتماعی زنان و ارتباط آن با موقعیت شغلی آنان باید موردتوجه قرار داد تأثیر مراحل متفاوت زندگی افراد و موقعیت‌هاي متفاوت به‌ویژه تحصیلات، ازدواج، بچه‌داری و توزیع نامتناسب کارخانگی و دستمزدي برافزایش تفاوت شبکه روابط زنان و مردان است.

زنان به نسبت مردان، از اعتماد اجتماعی کمتری برخوردارند. مردان منابع بیشتری در اختیار داشته و در جایگاه‌های استراتژیکی قرار می‌گیرند و به‌این‌ترتیب فرصت‌های بیشتری برای برقراری ارتباط با دایره‌ی گسترده‌تری از افراد در اختیارشان قرار می‌گیرد. این موقعیت به مردان امکان می‌دهد که آسان‌تر از زنان جذب شبکه‌های اجتماعی گوناگون شوند و درنتیجه سطح بالاتری از مشارکت در جامعه را، از خود نشان دهند؛ بر پایه‌ی این رویکرد، تفاوت گرایش زنان و مردان در مشارکت سیاسی بیش از آنکه ذاتی باشد، در ساختار اجتماعی ریشه دارد.چنان‌که سهم اندک زنان جامعه ما در سطوح مختلف ، به‌ویژه در مناصب عالی سیاسی، مؤید این نکته است.

گيل نگاه: انتشار اخبار و یادداشت‌های دريافتی به معنای تائید محتوای آن نيست و صرفاً جهت انجام رسالت مطبوعاتی و احترام به مخاطبان منتشر می‌شود.

(۰)(۰)



کد مطلب: 148844
تاریخ: ۱ آبان ۱۳۹۶

۱) نظراتی که موجب توهین، هتاکی و افترا نسبت به اشخاص حقیقی و حقوقی است منتشر نخواهد شد.
۲) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

گزارش تصویری

گزارش تصویری مراسم بزرگداشت شهید بابک نوری در مسجد باب الحوائج رشت

گیل نگاه/امیرصالح غنجی:عصر امروز پنج شنبه دوم آذرماه مراسم بزرگداشت بابک نوری هریس شهید مدافع حرم در مسجد باب الحوائج رشت برگزار شد. در این مراسم علاوه بر خانواده این شهید جوان، شماری از مردم و مدیران و…

گزارش تصویری مراسم تجلیل از کتابداران و ترویج گفتمان کتابخوانی در گیلان

گیل نگاه/امیرصالح غنجی: مراسم تجلیل از کتابداران و ترویج گفتمان کتابخوانی در گیلان با حضور جمعی از نویسندگان، مفاخر، هنرمندان، پژوهشگران و مدیران استان از سوی اداره کل کتابخانه های عمومی گیلان برگزار شد.(مشروح گزارش را اینجا بخوانید)

گزارش تصویری مراسم تشییع پیکر دو شهید مدافع حرم در رشت

گیل نگاه/اشکان شعبانی: صبح امروز چهارشنبه اول آذرماه مراسم تشییع دو شهید مدافع حرم علیرضا نظری و بابک نوری با حضور جمع زیاد از مردم و مدیران از جمله مصطفی سالاری استاندار گیلان در رشت برگزار شد. این…