از «جشن» سربازی در ترکیه تا «اشک» سربازی در ایران؛

به آدم‌ها حس محترم بودن بدهید

دکتر فردین علیخواه
جامعه شناس

*بی‌شک سربازی یکی از مهم‌ترین مراحل جامعه‌پذیری فرد محسوب می‌شود. اهمیت این مرحله از زندگی برای کسانی که فرصت تحصیلات دانشگاهی نداشته‌اند بیشتر است؛ هرچند این گفته دلیل بر بی‌اهمیتی آن برای فارغ‌التحصیلان دانشگاهی نیست. کمتر پیش می‌آید که سالمندان به هنگام تعریف خاطرات، اشاره‌ای به خاطرات سربازی خود نداشته باشند. در کنار این امر، ظاهرا این اتفاق‌نظر هم در عموم مردم وجود دارد که برای بیان اهمیت سربازی، اصطلاح” آدم سازی” را در کنار آن قرار دهند. سربازی می‌تواند فرصت مناسبی برای یادگیری کار گروهی، نظم شخصی، تقویت اراده، جامعه‌پذیری سیاسی(تقویت رابطه عاطفی با پرچم و ملیت) باشد. البته باید تأکید کرد که این نتایج، نیازمند برنامه‌ریزی و تعریف اهدافی این چنین برای آن است و به‌خودی‌خود تحقق نمی بابد.
چند سال قبل در خیابان‌های شهر استانبول قدم می‌زدم. بوق زدن‌های ممتد چند خودرو که پشت سر هم حرکت می‌کردند و جوانانی که در درون آن‌ها شادی خود را ابراز می‌نمودند توجه مرا جلب کرد. از مغازه‌داری پرسیدم که چه خبر است؟ آیا مسابقه فوتبالی تمام‌شده یا مسابقه‌ای در پیش است؟ مغازه‌دار پاسخ داد که خیر؛ و به یکی از سرنشینان آن خودروها اشاره کرد و گفت: ” آن جوان قرار است به سربازی برود. سربازی در کشور ترکیه بسیار ارزشمند است و برای همین این جشن توسط دوستان او برگزار می‌شود”. آنچه در شهر استانبول دیدم موجب شد تا به آسیب‌شناسی وضعیت سربازی در کشور خودمان بپردازم. البته اینکه هم‌اکنون جوانان چه نگاهی به دوره سربازی دارند موضوع بحث این نوشته کوتاه نیست؛ هرچند خواننده تیزبین کم‌وبیش با چنین نگاهی آشناست. کمتر جوانی دیده‌ام که مشتاقانه منتظر رفتن به سربازی باشد و متأسفانه بیشتر آنان، برخلاف سالمندان که آن را مترادف آدم سازی می‌دانند؛ این دوره را تلف شدن عمر تلقی می‌کند. آنچه مدنظر این نوشتار است شیوه ورود به این دوره در استان ماست.
تقریباً در نیمه دوم هرماه، هر عابر سواره و پیاده‌ای در آزادراه خلیج‌فارس، از تجمع مردم و تراکم ترافیکی خودروها در مقابل ساختمان وظیفه عمومی استان گیلان متوجه می‌شود که قرار است سربازان به خدمت سربازی گسیل شوند. چندین سال است که این صحنه به همین شکل تکرار می‌شود. البته یادم رفت. در چند سال اخیر برای جدا کردن مرز جاده و محوطه نظام‌وظیفه، ردیفی از سربازان تدارک دیده‌شده است. شاید بتوان گفت که این؛ زشت‌ترین شکل اعزام به سربازی است. زشت‌ترین! گهگاه و به هنگام رفتن به دانشگاه، والدینی را می‌بینم که برای دیدن فرزندی که به داخل محوطه نظام‌وظیفه فراخوانده شده است بر بالای وانت‌ها یا خودروهای پارک شده یا -یکی دو سال پیش- لاشه خودروهای فرسوده رفته و در حال اشک ریختن‌اند. اگر شهر باران در حال باران باشد و یا گرمای شرجی تابستان استان باشد، صحنه بسیار رقت‌انگیزتر و البته حزن‌انگیز می‌شود. در سال‌های قبل بارها در رسانه‌های محلی نوشتم که برای این مسئله فکری شود و شأن خانواده‌ها حفظ شود. ولی توجهی نشد. معمولاً در همه دنیا ورود و خروج به یک دوره با مراسم و جشن‌هایی همراه است. برای مثال دانشجویان به هنگام ورود به دانشگاه، در اردوی دانشجویی شرکت می‌کنند و به هنگام خروج هم در جشن فارغ‌التحصیلی شرکت می‌کنند. در این مراسم والدین هم می‌توانند آنان را همراهی کنند. به‌راستی برای سربازی کدام مراسم تدارک دیده می‌شود؟
پیشنهاد نگارنده این سطور آن است که برای ورود به این دوره مراسمی تعریف شود. این ابتکار می‌تواند الگویی برای سایر استان‌های کشور باشد. زمین مجاور ساختمان نظام‌وظیفه زمینی بایر و خالی از کاربری است و جای مانور بسیاری برای این برنامه دارد. خانواده‌های سربازان برای این مراسم دعوت شوند و از آنان پذیرایی شود. از سربازان و رزمندگان قدیمی دعوت شود تا خاطرات خود را در این مراسم تعریف کنند. از سربازان فعلی دعوت شود تا نحوه حل مشکلات در این دوره را بیان کنند. حضور عکاسان و تهیه عکس‌های یادگاری خانواده‌ها و فرزندانشان تدارک دیده شود، از بزرگان فرهنگی و اجتماعی دعوت شود تا در خصوص اهمیت سربازی مطالبی را بیان کنند. برای سربازانی که در حال سپری کردن دوره نامزدی‌اند یا متأهل‌اند هدایای ویژه‌ای تهیه شود. در این راستا می‌توان از حمایت‌های مالی(اسپانسرینگ) بنگاه‌های اقتصادی نیز بهره برد. اساساً از سازمان‌ها و نهادها درخواست شود که برای این سربازان هدایای در نظرگیرند. اینان قرار است دو سال از بهترین عمر خود را صرف این کشور کنند. درمجموع برای ” اعزام” خاطره سازی کنید تا هر کس بهترین خاطره خود را روز اعزام بداند. وضعیت به‌گونه‌ای شود که هر فردی با عبور از مقابل ساختمان نظام‌وظیفه عمومی خاطرات خوب اعزام را به یاد آورد. خواهش می‌کنم شأن آدم‌ها را حفظ کنید. به آن‌ها حس محترم بودن بدهید.

*حدود ده سال است که این نوشته را با عناوین مختلف هرسال منتشر می‌کنم.

گيل نگاه: انتشار اخبار و یادداشت‌های دريافتی به معنای تائید محتوای آن نيست و صرفاً جهت انجام رسالت مطبوعاتی و احترام به مخاطبان منتشر می‌شود.

(۰)(۰)



کد مطلب: 149078
تاریخ: ۱ آبان ۱۳۹۶

۱) نظراتی که موجب توهین، هتاکی و افترا نسبت به اشخاص حقیقی و حقوقی است منتشر نخواهد شد.
۲) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.
pedram

بسیار زیبا و تاثیر گذار بود... احسنت
پیشنهادها هم عالی

(۰)(۰)

پاسخ

گزارش تصویری

گزارش تصویری مراسم بزرگداشت شهید بابک نوری در مسجد باب الحوائج رشت

گیل نگاه/امیرصالح غنجی:عصر امروز پنج شنبه دوم آذرماه مراسم بزرگداشت بابک نوری هریس شهید مدافع حرم در مسجد باب الحوائج رشت برگزار شد. در این مراسم علاوه بر خانواده این شهید جوان، شماری از مردم و مدیران و…

گزارش تصویری مراسم تجلیل از کتابداران و ترویج گفتمان کتابخوانی در گیلان

گیل نگاه/امیرصالح غنجی: مراسم تجلیل از کتابداران و ترویج گفتمان کتابخوانی در گیلان با حضور جمعی از نویسندگان، مفاخر، هنرمندان، پژوهشگران و مدیران استان از سوی اداره کل کتابخانه های عمومی گیلان برگزار شد.(مشروح گزارش را اینجا بخوانید)

گزارش تصویری مراسم تشییع پیکر دو شهید مدافع حرم در رشت

گیل نگاه/اشکان شعبانی: صبح امروز چهارشنبه اول آذرماه مراسم تشییع دو شهید مدافع حرم علیرضا نظری و بابک نوری با حضور جمع زیاد از مردم و مدیران از جمله مصطفی سالاری استاندار گیلان در رشت برگزار شد. این…