در آیین رونمایی از کتاب «ترانه‌های فولکلوریک گیلان» مطرح شد:

هنر؛ جهنم زندگی را تحمل پذیر می‌کند/ برخورد جامعه‌شناسانه پوررضا با ترانه‌ها

گیل نگاه/ نیلوفر روحی: آیین رونمایی از کتاب «ترانه‌های فولکلوریک گیلان» اثر استاد فریدون پوررضا عصر پنجشنبه ۲۱ دی با حضور ناشر، دست‌اندرکاران چاپ کتاب و جمعی از علاقمندان به موسیقی و ادبیات در سالن اجتماعات سازمان نظام پزشکی برگزار شد.

هنر؛ جهنم زندگی را تحمل پذیر می‌کند

در آغاز برنامه، هادی میرزانژاد، مدیر انتشارات ایلیا به روی سن آمد و از رونمایی این اثر در زمانی که استاد فریدون پوررضا در قید حیات نیست اظهار تاسف کرد. او در ادامه با استناد به اینکه به ثمر رسیدن هر اثر هنری، نیازمند بازنویسی و ویرایش است از حامد پورشعبان، موسیقی‌دان، شاعر و پژوهشگر که ویراستاری این اثر را برعهده داشت دعوت کرد تا روی صحنه بیاید و به سخنرانی بپردازد.

حامد پورشعبان ابتدا به نقل از فلاسفه و بزرگان گفت: تنها امری که می‌تواند جهنم زندگی را تحمل پذیر کند هنر است. بنابراین سخن گفتن پیرامون آثار هنری، زندگی را جذاب‌تر می‌کند.
او در ادامه به بیان سابقه‌ای اجمالی از پژوهش در حوزه موسیقی پرداخت و ردیف‌ها، گوشه‌ها، مقام‌ها و ریز مقام‌های موسیقی گیلان را به دقت و با استناد به تاریخ، مورد بررسی قرار داد.
او در ادامه اولین آثار ضبط شده روی صفحات گرامافون را مورد بررسی قرار داد و کتاب «ترانه‌های سواحل دریای مازندران» اثر لطف الله خان مبشری در سال ۱۳۲۳ را به عنوان اولین اثر مکتوب در این زمینه معرفی کرد.
او همچنین در ادامه توضیحاتی پیرامون کتاب گیلان، چاپ شده در سال ۱۳۴۷ ارائه داد و گفت: پوررضا و ملت‌پرست در بخش موسیقی این کتاب به بررسی موسیقی، آواز و ترانه‌های گیلان پرداختند.
پور شعبان ادامه داد: در همان سال انجمن موسیقی ایران آلبومی متشکل از شش کاست که بخشی از آن تالشی بود را روانه بازار کرد که پس از انتشار این آلبوم‌ها استاد پوررضا گفتند: “پیش از این کاست ها، پشت غبار فراموشی مانده بودم.”
پورشعبان در ادامه به معرفی کتب دیگر در این این زمینه پرداخت که از جمله‌ آنها می‌توان به «زندگی و موسیقی» و «آواز‌ها و ترانه‌های فولکلوریک گیلان» نوشته ناصر وحدتی و «آوازی به زلالی باران» نوشته هوشنگ عباسی که در این کتاب به استاد پوررضا پرداخته است و آثاری از این دست اشاره کرد.

برخورد جامعه‌شناسانه پوررضا با ترانه‌ها

پورشعبان در ادامه با اشاره به اینکه ویراستار نهایی کار بوده گفت: پیش از من هوشنگ عباسی و دکتر نصرتی ویرایش اثر را انجام دادند و در نهایت لازم بود که کسی هم از لحاظ ادبی و هم موسیقی اثر را ویرایش کند که این کار به من سپرده شد. او در ادامه گفت: این کتاب در بخش موسیقی پژوهی آکادمیک جا نمی‌گیرد اما یک کار تجربی ارزشمند است چرا که با موزیسینی روبه‌رو هستیم که استثنا است و نبوغ و خلاقیتش در سطحی است که تمام کلیشه‌های موجود را تحت شعاع قرار می‌دهد و در ادامه به بررسی نمونه‌هایی از این خلاقیت‌ها پرداخت. وی با استناد به کتاب افزود: فریدون پور رضا در این کتاب، شأن نزول و وجه تسمیه برخی از ترانه‌ها را نیز مورد بررسی قرار داده است و با برخوردی جامعه‌شناسانه و تاویل‌گرایانه به بررسی آنها پرداخته است.
پور شعبان در انتها به بررسی چند نمونه از این ترانه‌ها پرداخت.

در ادامه، نماهنگی متشکل از مصاحبه‌ها، اجراها و عکس‌های فریدن پوررضا برای حاضرین به نمایش در آمد.

بخشی از هویت موسیقی و فرهنگ ما

در ادامه برنامه هوشنگ عباسی به روی صحنه آمد و ضمن اشاره به بیماری آسم پوررضا گفت: با وجود این مشکل، به دلیل احاطه و تسلطی که روی موسیقی و حنجره‌اش داشت به راحتی و زیبایی تمام اجرا می‌کرد.

او پوررضا را آوازِ چوپانان، شالی‌کاران، صیادان، مردم زحمتکش و به عبارتی فریاد انسان‌های دردمند دانست و گفت: پوررضا نه تنها خواننده بلکه آهنگساز، ترانه‌سرا، مدرس آواز، تعزیه شناس، کارگردان، نمایشنامه‌نویس و خوشنویس نیز بود.
عباسی در ادامه با اشاره به اینکه استاد پوررضا با گردآوری نواهای موسیقی گیلان به حفظ و نگهداری موسیقی ملی کمک بزرگی کرده‌اند گفت: این کتاب در آغاز شامل یادداشتهایی بود که در ره‌آورد گیل یا گیلان نامه در زمینه موسیقی فولکلوریک چاپ می‌شد و همچنین یادداشت‌های دیگری که امانت به کسی سپرده بود و گویا گم شده بودند که به پوررضا پیشنهاد دادم مطالب را دوباره بنویسد و با رییس اداره فرهنگی، طرحی در زمینه موسیقی فولکلوریک گیلان نوشتیم و کار را آغاز کردیم که مدیر انتشارات ثالث گفت کتاب را چاپ می‌کند اما بدقولی کرد و استاد از بین ما رفت تا اینکه به کوشش خانواده‌ پوررضا، این کتاب که بخشی از هویت موسیقی و فرهنگ ما است و شامل سه بخش: موسیقی جلگه‌ای، موسیقی تالش، بخش نت‌ها متشکل از حدود ۹۰ نت با ویراستاری مجدد حامد پورشعبان، توسط نشر فرهنگ ایلیا به چاپ رسید.

در ادامه گروهی به اجرای زنده موسیقی و اجرای چند اثر از استاد پوررضا پرداختند که گفتنی است فرهاد پوررضا فرزند استاد پوررضا نیز با نوازندگی پیانو به همراهی با این گروه موسیقی پرداخت.

منبع مهم بررسی تاریخ گیلان

در ادامه مسعود پورهادی، شاعر و پژوهشگر به صحبت پیرامون این اثر و استاد پوررضا پرداخت.
او این اثر را محصول تجربه و زیست انسانی دانست که در حوزه آواز‌های بومی گیلان کم‌نظیر و حتی بی‌نظیر است.
او همچنین پوررضا را آخرین حلقه از گیله‌مردانی دانست که به زیست تجربی خود پرداخته است و تاریخ فرهنگ ما را جذب و به خوبی منتقل کرده است.
او در ادامه این کتاب را یکی از منابع مهم بررسی تاریخ گیلان از نظر نشانه‌های زبانشناسی و پژوهش‌های دیگر دانست.

در ادامه دژآباد این کتاب را نتیجه خردمندی استاد پوررضا دانست و گفت: خردمند کسی است که به آنچه می‌داند عمل کند این کتاب بخشی از دانسته‌های پوررضا است که به عمل رسیده است.
او در ادامه با خوانش ابیاتی از حافظ، سعدی و مولانا خصوصیات برجسته استاد پوررضا را بیان کرد.

در ادامه استاد ویسانلو که نت نویسی کتاب را برعهده داشت خاطراتی از استاد پوررضا برای حاضرین تعریف کرد.

و در انتهای برنامه، استاد ویسانلو به همراه فرامرز طالبی و محمدتقی پوراحمد جکتاجی به رونمایی از کتاب ترانه‌های فولکلوریک گیلان پرداختند.

(۰)(۰)


کد مطلب: 163637
تاریخ: ۲۲ دی ۱۳۹۶

۱) نظراتی که موجب توهین، هتاکی و افترا نسبت به اشخاص حقیقی و حقوقی است منتشر نخواهد شد.
۲) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

گزارش تصویری

گزارش تصویری کارگاه آشنایی با سواد مالی در رشت

گیل نگاه/پویا بصیری: کارگاه آموزش سواد مالی ویژه جوانان صبح امروز با مشارکت معاونت جوانان وزارت ورزش و جوانان و استانداری گیلان در مرکز اموزش و توسعه سازمان مدیریت و برنامه ریزی گیلان برگزار شد.      …

گزارش تصویری اجرای تئاتر شازده کوچولو در مجموعه خاتم الانبیاء رشت

گیل نگاه/مائده سیدی: تئاتر شازده کوچولو  عصر امروز در سالن وارش خاتم الانبیاء رشت اجرا شد.                            

گزارش تصویری اختتامیه مرحله منطقه ای مناظره دانشجویان ایران با قهرمانی نماینده گیلان

گیل نگاه/مائده سیدی: مراسم اختتامیه مرحله منطقه ای هفتمین دوره مسابقات ملی مناظره دانشجویان استان گیلان (منطقه شمال و شمال غرب کشور) با حضور رییس سازمان دانشجویان کشور، رییس دانشگاه پیام نور گیلان، رییس جهاد دانشگاهی گیلان، مشاور…