شمشیر دو لبه فضای مجازی؛

سایه‌روشن‌های یک پدیده جهانی بر روابط فردی و اجتماعی مردم

حجت الاسلام سجاد ساغری

فضای مجازی یک پدیده اجتماعی و فرهنگی است که در سال‌های اخیر در کشورهای مختلف جهان به وجود آمده و خیلی زود نیز فراگیر شده است بااین‌همه ، فضای مجازی به دلیل مسائل فرهنگی و سیاسی امکان تطبیق بیشتری با سبک زندگی کشورهای غربی داشته است ، این در حالی است که این وضعیت در ایران وجود نداشته و جامعه ما به‌هیچ‌عنوان آمادگی حضور فضای مجازی را نداشته و زمینه‌های آن در ایران مهیا نبوده است.

یکی از مهم‌ترین این کارکردهای فضای مجازی در ایران ارتباط دو جنس مخالف باهم است. درگذشته ارتباط یک دختر و پسر نامحرم در خیابان در کنار یکدیگر یک امر مذموم و سئوال برانگیز تلقی می‌شد و با هزینه‌های اجتماعی و خانوادگی همراه بود. اما این‌همه پس از حضور فضای مجازی در ایران به دلیل نبود اهرم‌های فشار دو جنس مخالف بدون هیچ هزینه و دردسری باهم ارتباط برقرار می‌کنند و به هر شکل که تمایل داشته باشد باهم صحبت می‌کنند و عکس و فیلم ردوبدل می‌کنند؛که مع‌الوصف گاها این ارتباط‌های مجازی به سرانجام خوبی تبدیل نشده است و موجب ازدواج‌های ناموفق برای مجردها و طلاق و جدایی برای متاهل ها شده است، که نشان‌دهنده این است متأسفانه هنوز خیلی از ما طریقه استفاده از این تکنولوژی را نمی‌دانیم.

در کشورهای مختلف جهان با توجه به فرهنگ و روابط اجتماعی از فضای مجازی تعریف متفاوتی می‌شود. برای مثال در کشور آمریکا مردم خیلی کم از فضای مجازی استفاده می‌کنند و فضای مجازی به یکی از ابزارهای مهم  زندگی آن‌ها تبدیل نشده است. این در حالی است که در ایران فضای مجازی در بین همه اقشار جامعه رسوخ کرده و از کارگر تا شخصیت‌های سیاسی و اجتماعی همگی به فضای مجازی وابسته شده‌اند.

شاید دلیل این مسئله این است که  مشکلات زندگی باعث شده است فضای مجازی به امر مهمی در زندگی مردم ایران تبدیل شود و مردم با استفاده از آن تا حدودی مشکلات خود را فراموش کنند. از  سوی دیگر در شرایط کنونی فضای مجازی به یکی از کانون‌های مناقشات خانوادگی هم تبدیل‌شده است و منشاء بسیاری از مشکلات بین خانواده‌ها شده است. برخی که کلا در فضای مجازی زندگی می‌کنند و عاجز از درک فضای حقیقی هستند در طول شبانه‌روز سرگرم این امر هستند و به همین دلیل از ایجاد صمیمیت و محبت در زندگی غافل شده‌اند و این امر با واکنش‌های پدر مادرها نسبت به فرزندان و یا همسران باهم شده است و فضای خانواده را مکدر و غبارآلود کرده است‌.

لذا باید دید راه‌حل این مشکل چیست؟ در شرایطی ما می‌توانیم به مردم بگوییم که از فضای مجازی فاصله بگیرید که شرایط زندگی بهتر را برای آن‌ها فراهم کنیم و اجازه بدهیم مردم دغدغه‌های خود را به‌صورت شفاف و صریح بیان کنند. نکته جالب این است که کسانی که به رویکرد فضای مجازی در جامعه انتقاد می‌کنند خود نیز به شکل‌های مختلف از فضای مجازی استفاده می‌کنند.

یکی از دلایل دیگر موردتوجه قرار گرفتن فضای مجازی این است که فضای مجازی نوعی آزادی مجازی برای مردم به وجود آورده که به‌واسطه آن می‌توان دغدغه‌ها و سلایق خود را در زمینه‌های مختلف مطرح کرد و به‌واسطه آن پاسخ مناسبی دریافت کنند.

فضای مجازی فی النفسه بد نیست بلکه می‌تواند کارکردی مفید در فرایند جامعه داشته باشد با این نکته ما باید در مرحله نخست این مسئله را روشن کنیم که آیا رویکرد جامعه ما با فضای مجازی همخوانی دارد یا خیر؟ آیا زمینه‌های ورود به فضای مجازی به کشور ما وجود دارد؟ و در مرحله بعد به فکر آسیب‌شناسی و استفاده مردم از فضای مجازی باشیم. این در حالی است که برخی رویکردها در جامعه ما همخوانی ندارد، برای مثال ماهواره در ایران ممنوع است بااین‌همه دولت روزبه‌روز سرعت  حجم اینترنت بهتر را به شهروندان ارائه می‌کند و شهروندان به‌واسطه اینترنت امکان بهتری برای دیدن برنامه‌های ماهواره و حتی نامناسب‌تر از برنامه‌های ماهواره را پیدا کنند، پس برخی تصمیم‌گیری‌ها مناقشه‌های فاحشی در بین تصمیم‌گیرندگان جامعه وجود دارد.

این مناقشات باعث نابسامانی مردم برای استفاده بهتر از تکنولوژی روز می‌شود.

پس باید به‌صراحت بگوییم در شرایط کنونی ازنظر جامعه‌شناسی با پدیده فروپاشی خانواده‌ها در فضای مجازی مواجه هستیم و این وضعیت در حال تشدید شدن است. لذا در این زمینه نقش‌آفرینی پدر و مادر می‌تواند مهم باشد که نباید اجازه دهند فضای مجازی در فرزندانشان تأثیر مخرب داشته باشد و آن‌ها را به ورطه نابودی بکشاند. در این صورت نیاز به کنترل تلفن همراه فرزندان است و همچنین اینکه گاها خانواده‌ها عکس‌های خانوادگی خود را در فضای مجازی به اشتراک می‌گذراند هم خطراتی به همراه دارد که مهم‌ترین آن سوءاستفاده و بی‌ارزش کردن آبروی صاحبان عکس است که باید دراین‌ارتباط دقت لازم را کرد.

پس در استفاده از این تکنولوژی باید دقت کنیم و بدانیم همان‌طور که به‌راحتی ما کمک می‌کند گاها ممکن است جنبه مخرب هم داشته باشد.

گيل نگاه: انتشار اخبار و یادداشت‌های دريافتی به معنای تائید محتوای آن نيست و صرفاً جهت انجام رسالت مطبوعاتی و احترام به مخاطبان منتشر می‌شود.

(۰)(۰)


کد مطلب: 167859
تاریخ: ۱۴ بهمن ۱۳۹۶

۱) نظراتی که موجب توهین، هتاکی و افترا نسبت به اشخاص حقیقی و حقوقی است منتشر نخواهد شد.
۲) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

گزارش تصویری

گزارش تصویری کارگاه آشنایی با سواد مالی در رشت

گیل نگاه/پویا بصیری: کارگاه آموزش سواد مالی ویژه جوانان صبح امروز با مشارکت معاونت جوانان وزارت ورزش و جوانان و استانداری گیلان در مرکز اموزش و توسعه سازمان مدیریت و برنامه ریزی گیلان برگزار شد.      …

گزارش تصویری اجرای تئاتر شازده کوچولو در مجموعه خاتم الانبیاء رشت

گیل نگاه/مائده سیدی: تئاتر شازده کوچولو  عصر امروز در سالن وارش خاتم الانبیاء رشت اجرا شد.                            

گزارش تصویری اختتامیه مرحله منطقه ای مناظره دانشجویان ایران با قهرمانی نماینده گیلان

گیل نگاه/مائده سیدی: مراسم اختتامیه مرحله منطقه ای هفتمین دوره مسابقات ملی مناظره دانشجویان استان گیلان (منطقه شمال و شمال غرب کشور) با حضور رییس سازمان دانشجویان کشور، رییس دانشگاه پیام نور گیلان، رییس جهاد دانشگاهی گیلان، مشاور…