آقای شهردار خودتان را جمع کنید، نه دست‌فروشان را؛

شهرداری رشت غیر از جمع‌کردن دست‌فروشان، چه‌کاری بلد است؟

 گیل نگاه/مهدی بازرگانی

پژوهشگر علوم اجتماعی، سردبیر مجله دیلمان

گفته می‌شود شهر رشت ۷۰۰ هزار نفر جمعیت ثابت دارد که با جمعیت مسافران هرروزه به ۱ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر می‌رسد. از این جمعیتِ در گردش، آمارها از وجود ۳۰۰۰ دست‌فروش خبر می‌دهد که به دلایل مختلف به دست‌فروشی روی آورده‌اند. شاید پیش خودتان بپرسید آن دلایل چیست؟ چرا روزبه‌روز زیادتر می‌شوند و چرا کسی از مشکلات آن‌ها صحبت نمی‌کند؟ بادی به غبغب بی اندازید و به موقعیت فعلی خود افتخار کنید یا آهی از سر همدردی بکشید، هیچ فرقی به حال آن دست‌فروش نمی‌کند. دست‌فروشی که در حاشیه شهر و روستا با روی خشن زندگی پنجه در پنجه ایستاده است و در وضعیت اقتصادی فعلی از «زیر خط فقر»، به «اعماق فقر» سقوط کرده است، در جاده تأمین ضروریاتش به سکندری افتاده است و کشان‌کشان این تنِ وبال شده را در خیابان‌ها می‌کشد تا مهلت زندگی به اتمام رشد؛ مهلت امیدواری به انسان و تحقق آرزوهای خودش یا زن و فرزندش.

دیروز در یکی از سایت‌ها خبری خواندم که البته زیاد جدید هم نبود. خبر قدیمی‌بود با بیانی جدید. معاون خدمات شهری شهرداری رشت با اشاره به اجرای طرح ویژه جمع‌آوری و ساماندهی دست‌فروشان در این کلان‌شهر گفته «شهرداری رشت در جمع‌آوری دست‌فروشان کوتاه نمی‌آید» گویی که در جنگ با داعش است که کوتاه نمی‌آید! او این‌طور ادامه داده که «متأسفانه به‌رغم جمع‌آوری لوازم دست‌فروشان، اما آن‌ها بار دیگر در پهن کردن وسایل در کف خیابان‌ها اقدام می‌کنند.» گویی نمی‌داند چرا این اتفاق می‌افتد!

این مشت و اراده آهنین را -که قصد کوتاه آمدن هم ندارد- اگر بخواهیم در وسط خیابان به شکل عینی توصیف کنیم باید چنین صحنه‌ای را پیش چشم بیاوریم: در سویی دست‌فروشی که در میانه مشکلات زندگی غوطه می‌خورد، یا شغلش را ازدست‌داده یا به دلیل نخواندن درآمد با خرجش، مجبور به شغل دوم (دست‌فروشی) شده تا اندکی از منجلاب مشکلات برهد و شبش را به‌روز برساند. در آن‌سو هم شهرداری که هیچ شناختی از وضعیت اجتماعی و فرهنگی گروه‌های فرودست رشت ندارد و بنابراین طبیعی  است که برنامه‌ای هم برای آن‌ها نداشته باشد. البته این‌قدر بی شناخت هم که نمی‌شود؛ به همان اندازه که چشم شهرداری به مباحثی چون رشد نامتوازن و توسعه ناعادلانه، فقر و حاشیه‌نشینی در رشت بسته است، اما حداقل این را درباره خود می‌داند که در برخورد با دست‌فروشان رشت مصمم است. برخورد با ضعیف‌ترین اقشار جامعه که نه کسی حامی آن‌ها است و نه اصلاً کسی وظیفه‌ای برای خود در این راستا می‌بیند. اتفاقاً معتقد است اگر چنین نمایشی با ژست قانون مداری و انضباط انجام شود ثمرات خوبی هم دارد!

اما سؤال اینجاست چرا شهرداری اراده پولادین خود را در اینجا این‌قدر محکم به رخ جامعه می‌کشد؟ پاسخ این است: چون کس یا جای دیگری را سراغ ندارد که بتواند این‌گونه حرفش را در برابرش محکم بزند. او در این دوئل رو درروی کسی ایستاده که نفسی ندارد تا داد بزند و توانی ندارد که بر پای بایستد. بلی، دست‌فروش قصه ما -که با اعمال غیرقانونی خود نظم شهر رشت را بر هم زده و از ترافیک گرفته تا منظر بد شهررشت، از بی‌رونقی بازار تا مشکلات معابر همه‌اش به گمان آقایان تقصیر اوست- دادش را نیز تا سر شب فروخته است تا شاید مشتری‌ای جلب کند. بلکه قرابیه خود را بفروشد و نانی به خانه برد. آقای شهردار، آیا غیر از گلوی کارگر زحمت‌کش، عرصۀ دیگری برای مصمم بودن و پای فشردن وجود ندارد؟

من جزو کسانی هستم که خیلی از مسافت‌های بین‌شهری را در رشت با پای پیاده می‌روم. این روزها با تورم و موج گرانی‌ها که حتی طبقه متوسط را از پای درآورده و به فقر دچارش کرده، با بحران‌هایی که ضعیف‌کش‌اند؛ با گران شدن مسکن و اجاره‌بها که برای خانه‌های کوچک محقق می‌شود نه خانه‌های با متراژ بالا، با قطع شدن انواع حمایت‌های دولتی و پوشش‌های بیمه‌ای و درمانی و درنهایت با بی‌توجهی مردم به همدیگر؛ می‌بینم افرادی را که در همین خیابان‌های رشت به من نزدیک می‌شوند و مستقیماً در چشمم خیره نگاه می‌کنند و می‌گویند: «گرسنه‌ام!» این جمله معترضه که ترحمی در آدمی ناشناس می‌جوید واقعاً چه پاسخی می‌تواند داشته باشد!؟ شک نکنید هیچ پاسخی ندارد. تنها فعلی که به‌عنوان فرار از شرم یک انسان در برابر انسان دیگر می‌شود انجامش داد این است که دست در جیبت ببری و هر چه داری به‌اندازه یک وعده‌ای غذا به او بدهی. حتی این کار دیگر لبخند رضایت از کار نیک را با خود ندارد؛ چون اگر کار نیکی می‌بود و نیکوکاری، او این‌طور برای تأمین ضروریات زندگی‌اش، با لبی زخمی و صورتی استخوانی و نحیف، عریان و سرگردان در خیابان‌ها سراغ غذا را نمی‌گرفت.

آقای شهردار هیچ‌کس از زیرپوست شهر ما خبر ندارد. ما می‌دانیم که در نبود مؤسسات پژوهشی، هیچ‌کس از واقعیات اجتماعی شهر مطلع نیست. بلی ما جامعه‌ای توسعه‌نیافته هستیم که ساختار مدیریتی‌اش به پژوهش نیازی ندارد. ما واقعاً حتی نمی‌دانیم که در کجا زندگی می‌کنیم. صریح‌تر بگویم به نظرم ایجاد رونق در اقتصاد شهر و ازاین‌دست کارها هم در حد و اندازه مجموعه فقیر شهرداری نیست. با باقلاقاتق و میرزاقاسمی نمی‌توان اقتصاد یک شهر را حرکت داد. اینکه به ‌ژاپنی‌ها بگویید برایتان باغ گل ژاپنی درست کنند و زباله سراوان را با مبالغ کلان به دست آلمانی‌ها بدهید هم، نه‌تنها افتخار ندارد؛ که سراسر شرمندگی است. بگذریم، مهم‌تر از این، شرمندگیِ انسان در برابر هم‌وطنش، هم‌وطن گرسنه‌اش است. آقای شهردار لطفاً اقتصادِ طبیعی و بومیِ سه هزار دست‌فروشی را که چاره‌ای و جایی جز کناره‌های خیابان ندارند بر هم نزنید. این اقتصاد بر محبت انسان‌ها به هم بناشده است. می‌گویید بازارچه درست کرده‌ام؛ مطمئن باشید که دست‌فروشان پول اجاره حجره در بازارهای شما را ندارند، اگر داشتند به کناره خیابان نمی‌آمدند!

مضاف بر این نگاهتان را تغییر دهید. اتفاقاً برخلاف دید مجموعه شهرداری، این دست‌فروشان روح شهر رشت هستند و مردم هم با آن خوکرده‌اند. گردشگر داخلی و خارجی با تماشای آن‌ها زندگی می‌کند. حضور آن‌ها امنیت ایجاد می‌کند، مسئله‌ای که خیابان‌های رشت با فقدان آن مواجه است. آقای شهردار درست است که کارمندانی در شهرداری هستند که باید بابت سد معبر حقوق‌بگیرند و درست است که پاساژ داران سرمایه‌دار شهر مدام به شما می‌گویند که دست‌فروشان را جمع کنید تا بازار ما از رکود خارج شود، اما برای «شرمنده نشدن انسان در برابر انسان»، باید به فکر ۳۰۰۰ خانواده‌ای بود که در همین شهر شلوغ، هر شب که من و شما سیر می‌خوابیم، گرسنه و نگران به بستر می‌روند. بیایید یک‌لحظه عینی‌تر فکر کنیم. ارقام خود را از میلیون به تومان تبدیل کنید. حالا ببینید دست‌فروشی که ده کیلو خیار و گوجه را به قیمت کیلویی ۲۰۰۰ تومان یا کمتر به همشهریانش می‌دهد، واقعاً چقدر باید گوجه بفروشد که خرج یک خانواده را بدهد؟ آیا تابه‌حال به این اندیشیده‌اید! البته قطعاً نیندیشیده‌اند. چراکه اگر این‌طور بود، وضع به گونه دیگری می‌شد. بله می‌دانم لیست پاداش‌های چند ده‌میلیونی شهرداری، هیچ تناسبی با این رقم‌ها ندارد. می‌دانم دست‌فروش‌ها نمی‌توانند خودشان به خودشان نامه بزنند و خانه‌ای را به نام خود کنند! می‌دانم سواد لازمه را برای این کار ندارند! می‌دانم وقت شهردار از این باارزش‌تر است؛ اما این را نیز می‌دانم که آن‌ها مطمئناً صادق‌ترین شهروندان این شهر هستند که به این روز افتاده‌اند. می‌دانم تا بهبود عادلانه اوضاع در آینده دور، کمِ کم اینکه این شهروندان مستضعف، مستحق کمترین و حداقلی‌ترین چیزها هستند. آن‌ها همشهری، هم‌وطن و همنوع ما هستند و «شرم انسان در برابر انسان»، واجب می‌کند که سفره زندگی مرد و زن و کودکی را به خاطر هیچ بر هم نزنیم. این را نیز بدانید که در صورت برخورد وسیع با دست‌فروشان من به‌عنوان یک روزنامه‌نگار و پژوهشگر هرروز درباره آن‌ها و شما، در روزنامه‌های مختلف کشور خواهم نوشت. نه‌تنها خود خواهم نوشت، بلکه از دیگر همکارانم نیز عاجزانه استمداد یاری خواهم کرد تا آن‌ها نیز  دراین‌باره بنویسند، تا دیگر انسانی در برابر انسانی دیگر چنین شرمنده نشود.

 

گيل نگاه: انتشار اخبار و یادداشت‌های دريافتی به معنای تائید محتوای آن نيست و صرفاً جهت انجام رسالت مطبوعاتی و احترام به مخاطبان منتشر می‌شود.

(۰)(۰)



کد مطلب: 182298
تاریخ: ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۷

۱) نظراتی که موجب توهین، هتاکی و افترا نسبت به اشخاص حقیقی و حقوقی است منتشر نخواهد شد.
۲) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.
مونس

کدوم آقای شهردار ؟! بعد از آقای ثابت قدم رشت شهرداری نداره !

(۰)(۰)

پاسخ

علی

شما واقعا فکر می کنید جمع کردن دستفروش ها از وظایف شهرداری نیست؟ واقعا حضور دستفروشها یک نا هنجاری شهری محسوب نمیشه؟ شهرداری موظف به حل مشکلات معیشتی دستفروشها نیست دوست عزیز . مشکل رو باید نهادهای دیگری حل کنند. پس شما هم بجای انتقاد از همین یک حرکت درست شهردار، برای احقاق حق دستفروشها در نقد سایر نهادهای مسئول قلم بزنید لطفا

(۱)(۰)

پاسخ

گزارش تصویری

گزارش تصویری آئین مذهبی «چهل منبر» در رشت

گیل نگاه/ مائده سیدی: آئین مذهبی «چهل منبر» در سوگ امام حسین(علیه السلام) همزمان با غروب آفتاب آغاز می شود و مردم اعم از زن و مرد و پیر و جوان با در دست داشتن چهل شمع به مقابل خانه هایی…

گزارش تصویری آئین مذهبی «چهل منبر» در لاهیجان

گیل نگاه/ احسان حسن پور: آئین مذهبی «چهل منبر» در سوگ امام حسین(علیه السلام) همزمان با غروب آفتاب آغاز می شود و مردم اعم از زن و مرد و پیر و جوان با در دست داشتن چهل شمع به مقابل خانه…

گزارش تصویری دیدار جمعی از جوانان حامی دولت و نماینده ولی فقیه در گیلان

گیل نگاه/جواد میرحسینی: دیدار صمیمی و هم اندیشی جمعی از جوانان حامی دولت با آیت الله رسول فلاحتی، امام جمعه رشت و نماینده ولی فقیه در گیلان صبح امروز برگزار شد. (گزارش مشروح)