فناوری بلاک چین: فرصتی برای توسعه و پیشتازی گیلان

 گیل نگاه/صالح سپهری فر

مترجم و روزنامه نگار حوزه دانش

در لابه‌لای اخبار مربوط به محدودیت دسترسی به پیام‌رسان تلگرام، هر از چند گاهی واژ‌ه‌ای شنیده می‌شود که برای مخاطبان آشنا به حوزه فناوری دیجیتال بیش از هر زمان دیگری جذاب شده است. این واژه چیزی نیست جز «بلاک‌چین»!

کافی است این عبارت را در گوگل جستجو کنیم تا با اهمیت این فناوری در دنیای امروز آشنا شویم. از تاکید ولادیمیر پوتین بر اینکه روسیه باید پیشتاز این فناوری در دنیا شود تا آذری جهرمی (وزیر ارتباطات) که بر این باور است «بلاک چین در چند سال آینده تحولی شگرف را در دنیا ایجاد می‌کند.» بخشی از هیجان عمومی است که بلاک چین در دنیای فناوری، اقتصاد (و البته سیاست!) ایجاد کرده است.

اما شاید برای مخاطب غیر فنی این سئوال ایجاد شود که بلاک چین چیست و چرا این قدر اهمیت دارد؟

 

بلاک چین؟

بلاک چین اولین بار با عرضه بیت کوین (اولین ارز دیجیتال دنیا) به صورت عملی اجرایی شد. بیت کوین یک ارز دیجیتال غیرمتمرکز است که الگویی متفاوت از پول‌ رسمی (fiat money) دارد. پول رسمی از سوی بانک‌های مرکزی و در ازای پشتوانه‌ای که معمولا به شکل طلا یا فلزات گرانبهاست عرضه می‌شود. در واقع اعتبار و ارزش پول رسمی در کشورهای مختلف به همین پشتوانه (و گاهی عوامل دیگری نظیر قدرت آن کشور در تعاملات منطقه‌ای و بین‌المللی) بستگی دارد. اما بیت کوین، بر خلاف پول‌ رسمی، هیچ پشتوانه سنتی ندارد.

در تراکنش‌ّهای معمولی، درخواست انتقال پول از سوی فرستنده به یک مرکز داده (مستقر در بانک مرکزی) ارسال می‌شود. این درخواست با اطلاعات کاربر (موجودی بانکی فرد) انطباق داده می‌شود و در صورت وجود مبلغ کافی این تراکنش صورت می‌گیرد.

اما چون در بیت کوین خبری از حضور بانک مرکزی یا هر نوع نهاد متمرکز واسطه نیست، اطلاعات مربوط به موجودی هر کاربر در یک دفتر کل توزیع شده قرار دارد. منظور از دفتر کل توزیع شده این است که این اطلاعات بین همه رایانه‌های موجود در شبکه (که اصطلاحا گره نامیده می‌شود) توزیع می‌شود. هر درخواست انتقال بیت کوین توسط همه این رایانه‌ها بررسی می‌شود. در صورتی که کاربر فرستنده موجودی کافی داشته باشد، تراکنش صورت می‌گیرد. اطلاعات این تراکنش بر روی آنچه بلوک (Block) نامیده می‌شود ثبت می‌شود. مجموعه این بلوک‌ها که دربردارنده اطلاعات همه تراکنش‌ها از ابتدا تاکنون هستند را اصطلاحا زنجیره بلوکی یا همان بلاک چین (Blockchain) می‌نامند.

فناوری بلاک چین در شبکه بیت کوین موجب جلوگیری از کلاهبرداری می‌شود، زیرا یک کاربر بدون موجودی نمی‌تواند مبلغی را به فردی دیگر انتقال دهد. همچنین پس از درج اطلاعات بر روی بلاک چین، این اطلاعات دیگر قابل دستکاری نخواهد بود. یعنی بر خلاف سرورهای معمولی که ممکن است دچار حملات هکری یا حتی مشکلات فنی شوند، این اتفاق برای بلاک چین نمی‌افتد. در واقع، غیرقابل هک بودن و نیز جلوگیری از تقلب از مهم‌ترین ویژگی‌های فناوری بلاک چین هستند.

 

فراتر از بیت کوین

با وجود اینکه فناوری بلاک چین برای اولین بار با بیت کوین به صورت عملی مورد استفاده قرار گرفت، کاربردهای آن به هیچ وجه به این ارز دیجیتال محدود نمی‌شود. در واقع شاید بتوان نسبت «بلاک چین به بیت کوین» را همانند نسبت «اینترنت به ایمیل» دانست.

شفافیت بالای اطلاعات، غیر قابل هک بودن و نیز پایداری به مراتب بالاتر از الگوهای معمول ذخیره اطلاعات سبب شده بلاک چین به عنوان نیروی پیشران در شکل‌گیری نسل بعدی ارتباطات دیجیتال (موسوم به وب ۳) مطرح شود. به همین دلیل تعجبی ندارد که در اخبار فناوری، شاهد فعالیت شرکت‌ها و موسسات بزرگ برای بهره‌گیری هر چه زودتر و بهتر از بلاک چین هستیم.

یکی از اصلی‌ترین کاربردهای فناوری بلاک چین، در زمینه مدیریت بهتر زنجیره تامین، به ویژه در حوزه موادغذایی است. چندین استارتاپ و نیز نام‌های آشنایی همچون والمارت در حال طراحی سامانه‌هایی برای پایش و رهگیری محصولات کشاورزی از زمان تولید تا لحظه عرضه نهایی در فروشگاه به مشتری هستند. فناوری بلاک چین می‌تواند کارایی شیوه‌های کنونی را به شدت افزایش دهد. برای نمونه، فروشگاه‌های زنجیره‌ای والمارت پیش از استفاده از بلاک چین یک سامانه برای رهگیری مبدا انبه عرضه شده در فروشگاه‌هایش تهیه کرد. برای اینکه سامانه مذکور مبدا دقیق را نشان دهد، ۶ روز و ۱۸ ساعت و ۲۶ دقیقه زمان لازم بود. در مقابل، فناوری بلاک چین به والمارت کمک می‌کند این اطلاعات را تنها ظرف ۲/۲ ثانیه به کاربر اعلام کند!

البته شتاب برای بهره‌گیری از فناوری بلاک چین فقط به کشورهای توسعه یافته محدود نمی‌شود. امارات عربی متحده پروژه‌ای ملی با هدف استفاده از این فناوری را آغاز کرده است. این همسایه جنوبی قرار است تا سال ۲۰۲۱ و بهره‌گیری از زنجیره بلوکی، صرفه‌جویی ۳ میلیارد دلاری در هزینه‌های خود انجام دهد. به این ترتیب تا این سال، نیمی از همه تعاملات دولتی بر بستر بلاک چین صورت خواهد گرفت. همچنین این کشور طرح جداگانه‌ای برای تهیه شناسنامه کامل خودروها از لحظه تولید تا اسقاط با این تکنولوژی دارد.

برگزاری انتخابات با شفافیت بالا، تهیه شناسنامه برای جواهرات و ثبت املاک فقط برخی از کاربردهای شگف‌انگیز بلاک چین در آینده هستند.

 

گیلان، بلاک چین و فرصت پیش رو

گیلان با برخورداری از تعداد زیادی نیروی انسانی فعال در حوزه دیجیتال و نیز مراکز متعدد دانشگاهی در رشته‌ّهای مربوط به فناوری اطلاعات از ظرفیت خوبی برای پیشتازی در این فناوری در سطح ملی و حتی منطقه‌ای برخوردار است. به همین دلیل به نظر می‌رسد آشنایی سیاست‌گذاران و مدیران استان از یک سو و علاقه‌مندان به فناوری از سویی دیگر با بلاک چین و کاربردهای آن می‌تواند زمینه را برای حضور موثر استان در آینده این فناوری در کشور هموارتر سازد.

همایش آموزشی بیت کوین و فناوری بلاک چین در گیلان که با حضور سه نفر از سرشناس‌ترین کارشناسان این حوزه در سطح ملی برگزار می‌شود، نخستین رویداد در نوع خود با محوریت این تکنولوژی است. امید است این همایش بتواند فرصتی مغتنم برای استان به منظور آغاز حرکتی استوار در مسیر توسعه گیلان باشد.

 

گفتنی است پایگاه خبری و تحلیلی گیل نگاه حامی رسانه‌ای این همایش است. این رویداد در روز جمعه ۲۱ اردیبهشت از ساعت ۱۳ الی ۱۷ در تالار حکمت دانشگاه گیلان برگزار می‌شود. همچنین ضمن پذیرایی با ناهار از شرکت‌کنندگان، مدرک معتبر نیز از سوی این دانشگاه اعطاي خواهد شد.  مخاطبان گیل نگاه می‌توانند بلیت «ویژه مهمانان رشدجو» را برای شرکت در این همایش تهیه کنند.

 

گيل نگاه: انتشار اخبار و يادداشت های دريافتی به معنای تاييد محتوای آن نيست و صرفا جهت انجام رسالت مطبوعاتی و احترام به مخاطبان منتشر می‌شود.

(۰)(۰)



کد مطلب: 182406
تاریخ: ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۷

۱) نظراتی که موجب توهین، هتاکی و افترا نسبت به اشخاص حقیقی و حقوقی است منتشر نخواهد شد.
۲) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

گزارش تصویری
به روایت تصویر

جشن امضای کتاب «پرواز ۶۹» اثر شایان مصلح در رشت

گیل نگاه/رضا احمدپور:   مراسم جشن امضای کتاب شعر «پرواز 69» اثر شایان مصلح شاعر و فوتبالیست گیلانی تیم فوتبال پرسپولیس پنجشنبه شب (3 خرداد) با حضور ورزشکاران، مسئولین و هنرمندان گیلانی در مجموعه یادگار امام رشت برگزار شد.…

گزارش تصویری نمایش «گفتگوی فراریان» در رشت

گیل نگاه/ آیسان حقیقت: نمایش «گفتگوی فراریان» به نویسندگی محمد زارع و به کارگردانی میلاد شجره از 2 الی 9 خرداد در تماشاخانه هامون رشت به روی صحنه می رود.  

از دریچه دوربین «گیل نگاه»؛

مجموعه‌ای از عکس‌های منتخب اردیبهشت‌ماه ۹۷

گیل نگاه/گروه عکس: این گزارش شامل مجموعه‌ای از عکس‌های منتخب رویدادهای خبری ماه گذشته (اول تا ۲۹ اردیبهشت‌ماه ۹۷) از دریچه دوربین عکاسان گیل نگاه است. در ادامه عکس‌هایی از پویا بازارگرد، رضا احمدپور، بابک جدی، آیسان حقیقت، آدینه صالح نژاد، احسان حسن‌پور، مائده سیدی، سائده محمدی، مطهر منفرد و امیرصالحغنجی را مشاهده می‌کنید.      …