سیمای شهری یا روزنامه دیواری

گیل نگاه/ نینا پنجه ای

دانشجوی ارشد معماری

هنر شهری می‌تواند سهم بسزایی در ارتقای سطح فرهنگی مردم ایفا کند، ازاین‌روست که آرایش شهر و چیدمان مبلمان شهری به‌مثابه‌ی آیینه‌ی تمام‌نمای فرهنگ آن شهر به شمار می‌آید.درواقع سلسله‌ جسمیت‌هایی که فرصت و توان دمیدن روح زیبا به شهر خواهند یافت با برآورده شدن خواسته‌ها و انتظارات ما از زیست‌بوم شهری بدون برنامه‌ریزی مدون و قاعده‌مند و بدون بهره از مدیران کارآمد که ویژگی‌شان بها دادن به ذهن زیبا باشد، میسر نخواهد شد. هنوز در خاطر داریم که درگذشته عمده مطالبات مردم از شهرداری محدود به جمع‌آوری زباله و آسفالت معابر می‌شد. تمام وظایف سازمان پارک‌ها و فضای سبز نیز سبزه‌کاری چند میدان و گل‌کاری آن‌ها و معدودی پارک بود و نهایتاً نصب چند تیرک برق و تزئین آن‌ها در مناسبت‌ها، اما کم‌کم با توجه به نیازهای جامعه‌ی رو به رشد،ضرورت رنگ و نور، نیز بهره از دستاوردهای جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، هنرهای تجسمی، موسیقی و ادبیات، بر مظاهر زیباسازی افزوده شد. در این راستا تشکیل سازمان زیباسازی لزوم توجه روزآمد به سیمای شهری را دوچندان نمود. بنابراین رویکردهایی که ایجاد فرهنگ زیبا‌سازی را هدف‌گذاری کرد از جلوه‌ای آشکار برخوردار گشت، ازاین‌رو رفته‌رفته برای زیباتر کردن شهر مطالبات نوین در میان مردم مطرح شد و در پی آن سطح توقع شهروندان از شهرداری بالا رفت.
و اما آنچه مرا به نوشتن این مختصر راغب داشت : برحسب عادت اکثر شب‌ها به‌اتفاق همسرم در خیابان‌های شهر قدم می‌زنیم زمانی که از خانه خارج می‌شویم و وارد خیابان مي‌شویم این احساس به ما دست می‌دهد که گویی وارد محيطي شده‌ایم كه دیگر کسی در فكر زيبا نمودن آن نيست و همیشه حین قدم زدن موضوعی که به آن فکر می‌کنیم و اغلب آزرده‌مان می‌کند این است که وقتی شهر ما دارای جاذبه‌های طبیعی زیباست چرا باید تبدیل به شهری مملو از نازیبایی شود و سبب نمود این‌همه زشتی چیست. بعد با خود به مباحثه می‌پردازیم که شاید یکی از دلایلش این باشد که به نظر می‌آید پشت‌کارهای اجرایی که در شهر صورت می‌گیرد نه که دلسوزی نیست بلکه فرهنگ دلسوزی نهادینه نشده است. فرهنگی که باور داشته باشد شهر ما خانه‌ی ماست، همان شعار دهه‌ی شصت که سال‌هاست فراموشش کرده‌ایم. فرهنگی که باور داشته باشد و برای نسل آتی نیز برنامه‌ریزی آموزشی کند که توجه و حساسیت به جلوه‌ی شهر سبب جلوه‌ی زندگی یکایک شهروندان یک شهر است. و اینکه فایده‌ی دلسوزی نخست به خود فرد و نزدیکانش می‌رسد. همان فرهنگی که چه در باورهای آیینی و چه عرفی و علمی منافع جامعه را بر منافع شخصی ارجح بداند. به‌راستی چه رفته است بر من و نسل من و بعد از من؟ این‌همه بی‌تفاوتی از کجا نشأت می‌گیرد و این‌که چرا نهادهای ذی‌ربط آسیب‌شناسی نمی‌کنند. چه شده که فکرهای زیبا پنهان می‌مانند، چرا از این فکرها و کارهای زیبا استقبال نمی‌شود، به‌راستی دشمن مردم و تفکر مردمی و دلسوزی چه کسانی هستند، اگر واقعاً سمت‌وسوی نگاه‌های ما به مباحث زیبایی شهری عمیق باشد، خواهیم دریافت که خیلی چیزهایی که برای آن‌ها هزینه‌های گزافی می‌پردازیم، اضافی هستند.
وقتی در شهر قدم می‌زنید می‌بینید رشت پرشده از افزارهای به‌ظاهر به نیت زیبایی‌ اما نازیبا، نورپردازی‌هایی که می‌خواهند به‌زور رشت را زیباتر کنند اما غافل از اینکه روزبه‌روز چهره‌ی رشت را نازیباتر می‌کنند، چراکه ذهن نازیبا توان تشخیص سره از ناسره و زیبا از نازیبا ندارد.
استندهای تبلیغاتی، تابلوها و بنرها همه مواردی هستند که درست مانند ابری سیاه جلوی سیمای ذاتی و طبیعی شهر را گرفته‌اند. شهر شده روزنامه دیواری درحالی‌که در هیچ شهر نمونه‌ای نمی‌توان چنین بافرهنگ بنر به نبرد با رسانه‌ها پرداخت. درواقع شهر هزینه‌های کلان می‌کند تا به‌جای دریافت آگهی توسط رسانه‌ها در این گیرودار و برزخ مطالعه‌ی ناچیز مطبوعات سیمای شهری را با انواع اعلان و آگهی زشت بنمایاند. درواقع هرچه رسانه‌های مکتوب و اینترنتی مستقل باشند، چراغی برای بهتر دیدن پست و بلند جامعه را روشن نگه‌داشته‌ایم. مطبوعات رکن مهم دموکراسی مگر نیست؟ و استقلال آن جز دمیدن روح توسعه‌ی جامعه و راه را از چاه نمایاندن مگر می‌تواند بر عهده داشته باشد؟ متأسفانه همه‌چیز مهیاست برای اینکه زیبایی و معماری یک شهر که روزی از آن به‌عنوان دروازه‌ی اروپا یاد می‌شد اکنون در یادها به‌عنوان شهری زشت و پر از زوائد بصری یاد شود.
برای نمونه وقتی در بافت مرکزی و تاریخی شهر قدم می‌زنیم و به ساختمان پست، شهرداری، مهمانخانه‌ی ایران و ساختمان فرهنگ و هنر نگاه می‌کنیم اغلب پر از بنرهای زشت و بدمنظر به مناسبت‌های مختلف هستند و یا سایر آلاینده‌های محیط شهری، به‌راستی چگونه چنین شهر آزاردهنده‌ای برای شهروندان خود قادر است از راه جذب توریست جلوه‌های حداقل طبیعی و ذاتی خود را نشان دهد.
با علم به اینکه در دنیای امروز چشم و روح انسان‌ در قرن ۲۱ دنبال آرامش می‌گردد و ازلحاظ روانشناسی المان‌ها و زوائد بصری که در شهر وجود دارند، در ارتباط مستقیم باروح و روان شهروندان هستند. باید توجه ویژه‌ای برای نمونه به نورپردازی‌های اضافی که در شهر ما دیده می‌شود داشت، نورپردازی‌هایی که باعث آشفتگی روح می‌شود درحالی‌که مسوولان به چنین موضوعات مهمی توجه نمی‌کنند . وقتی پشت اقدامات اجرایی برنامه‌ریزی‌هایی عمیق و طولانی‌مدت نباشد، نتیجه‌ی زحمت و هزینه‌ی فراوان، جز نازیبایی و زوائد بصری حاصل دیگری نخواهد داشت. مضافاً شهروندان چنین شهرهایی ناخواسته بر اساس همین الگوهای غلط و آشفته‌ی تصمیم سازان و تصمیم گیران، خود نیز بر طبل نازیبایی شهر خواهند کوفت.

(۰)(۰)


کد مطلب: 183208
تاریخ: ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۷

۱) نظراتی که موجب توهین، هتاکی و افترا نسبت به اشخاص حقیقی و حقوقی است منتشر نخواهد شد.
۲) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.
مونس

درود بر شما . اشکال کار این است کسانی بر صندلی های تصمیم گیری نشسته اند که نمی دانند و نمی فهمند هنر و زیبایی علم است . پدیده ایی در غرب بوجود می آید و می خواهند آن را وارد کشور کنند اما تنها هنرشان این است که آن پدیده را ویران و زشت کنند! هر چند احداث پیاده راه مرکزی کاری شجاعانه ایی و بزرگی در تاریخ رشت بود ولی چنان آن را زشت طراحی کردند و بعدها باز هم زشت تر کردند تا روز بروز بیشتر توی ذوق بازدید کنندگان رشتوند بخورد! نورپردازی افتضاح ، تیرآهن های چراغ مسخره ، المانهای زشت و سبک و حتی توهین آمیز ، نهضت درختکاری در پیاده راه مرکزی تا بزودی تقریبا تمام نمای ساختمانهای زیبا و تاریخی را بپوشاند!! مردم بیچاره هم که ندیدند تا بدانند و بفهمند اصلا پیاده راه یعنی چه ، گمان می کنند درستش هم همین است که در فضای سر سبز قدم بزنند و زیر سایۀ درختی بنشینند! البته شاید کسانی با فکر و فرهنگ روستائی اگر می توانستند بدشان نمی آمد که لااقل بخشی از پیاده راه مرکزی را به شالیزار یا مزرعۀ چای کاری تبدیل کنند!! شنیدم آبنمای موزیکال را هم که مثل روز رشت تعطیل کردند!

(۰)(۰)

پاسخ

گزارش تصویری

گزارش تصویری کارگاه آشنایی با سواد مالی در رشت

گیل نگاه/پویا بصیری: کارگاه آموزش سواد مالی ویژه جوانان صبح امروز با مشارکت معاونت جوانان وزارت ورزش و جوانان و استانداری گیلان در مرکز اموزش و توسعه سازمان مدیریت و برنامه ریزی گیلان برگزار شد.      …

گزارش تصویری اجرای تئاتر شازده کوچولو در مجموعه خاتم الانبیاء رشت

گیل نگاه/مائده سیدی: تئاتر شازده کوچولو  عصر امروز در سالن وارش خاتم الانبیاء رشت اجرا شد.                            

گزارش تصویری اختتامیه مرحله منطقه ای مناظره دانشجویان ایران با قهرمانی نماینده گیلان

گیل نگاه/مائده سیدی: مراسم اختتامیه مرحله منطقه ای هفتمین دوره مسابقات ملی مناظره دانشجویان استان گیلان (منطقه شمال و شمال غرب کشور) با حضور رییس سازمان دانشجویان کشور، رییس دانشگاه پیام نور گیلان، رییس جهاد دانشگاهی گیلان، مشاور…