بودجه گردشگری، بیش از ظرفیت گیلان؛ قدرت یک زنجیر به قدرت ضعیف ترین حلقه آن است

 فرزاد رشیدی
رییس هیأت مدیره انجمن دوست داران میراث

مهمترین تعریف اقامتگاه بوم گردی از سال ۱۹۹۴ با هدف محافظت از طبیعت به وجود آمد. اما پش از آن اولین بار در سال ۱۹۹۱ مهمترین تعریف از اکوتوریسم صورت گرفت. اکوتوریسم به عنوان سفری مسئولانه به مناطق طبیعی تعریف شد. اکوتوریستها انسانهای مسئول طبیعت گرد هستند. سفری مسئولانه به مناطق طبیعی که حافظ محیط زیست باشد و سبب رشد جامعه محلی گردد. در این تعریف که در سال ۱۹۹۱ توسط انجمن جهانی اکوتوریسم صورت گرفت بخشی از بازار به نام بازار چکوتوریستها پررنگ تر شد. چکوتوریستها افرادی بودند که با هدف سود رساندن به جامعه محلی به وجود آمدند.
در تعاریف لزوما با تعاریف بین المللی یکسان نیستیم. ولی بخش عمده ای از تعریف بین المللی که شامل دغدغه ها است را پوشش می دهیم. سازمان جهانی جهانگردی، سال جاری را سال «گردشگری پایدار ابزاری برای توسعه» نامگذاری کرده است. پایداری در این سازمان بسیار مورد تأکید است و شامل مسائل زیست محیطی، اجتماعی و … می شود. به این معنا که ثروت کسب شده از این راه به درستی توزیع شود. تولید ثروت با توزیع ثروت بسیار متفاوت است. افزایش تولید ناخالص ملی الزاما به معنای درآمد سرانه ملی نیست و توسعه اقامتگاه های بوم گردی یکی از زوایای توسعه پایدار محسوب می شود.
در ایران در حال حاضر نزدیک به ۸۰۰ اقامتگاه بوم گردی در سطح کشور وجود دارد. در برنامه ششم توسعه پیش بینی شده این رقم به ۲ هزار واحد برسد. بیشترین اقامتگاه ها در استانهای اصفهان، کرمان و یزد وجود دارد. اینکه آنها چقدر عقبتر یا جلوتر از گیلان هستند به دو مقوله بستگی دارد. بخش اول درونی و شامل عملکرد افراد و بخش دیگر واقعیات بازار است.
نکته قابل توجه آنکه مسیر کلاسیک تورهای ورودی ایران شامل مسیرهای آثار ثبت شده در یونسکو است. مانند اصفهان، شیراز، یزد و کرمان. ۲۲ میراث جهانی در ایران وجود دارد، یکی طبیعی و بقیه تاریخی است و طبیعتا حضور گردشگران به دلیل همین جذابیتها است. گردشگران ورودی به ایران بیشتر دغدغه فرهنگی دارند و تمایل به دیدن تاریخ و فرهنگ ایران دارند و فرهنگ ایران را در بوم گردیها می توانند ببینند.
بهترین فعالیت برای بازاریابی گردشگری استان گیلان، قرار گرفتن در مسیر تورهای ورودی است. تور داخلی مهم است اما در اصطلاح عامیانه جیب به جیب است. توسعه گردشگری در هیچ نقطه ای با تور داخلی اتفاق نیفتاده است. می دانیم از ایران هر سال یک اثر می تواند به سازمان یونسکو برای ثبت جهانی اعلام شود. در گیلان حداقل روی سه اثر می توانیم کار کنیم. ماسوله ثبت ملی است، یکی از مهمترین فعالیتهای بازاریابی می تواند اقدام برای ثبت جهانی ماسوله و اعمال فشار به سازمان میراث فرهنگی کشور برای این کار باشد. دومین اقدام می تواند ثبت جنگلهای هیرکانی باشد که پرونده آن تکمیل شده اما بین ایران و آذربایجان اختلافاتی وجود دارد. بخش عمده جنگلهای هیرکانی در گیلان است و می تواند به جذب بخشی از گردشگری که در حوزه گیاه شناسی است منجر شود. سومین موضوع، بررسی ذائقه گردشگران است و بازار این را مشخص می کند. گردشگران علاقمند هستند بزرگترین دریاچه دنیا، انزلی یا کاسپین را بینند که بخش مهمی از جاذبه ها است.
در واقع باید برای جذب گردشگر خارجی خود را در محل رجوع آنها یعنی یونسکو یا مانند اقامتگاه بوم گردی «گیله بوم» در سایتهای مرجعی مثل lonelyplanet.com یا امثالهم تعریف کنیم. قرار گرفتن در مکانهای جریان ساز باعث موفقیت می شود.
به طور خاص درباره احداث ۵ هزار اقامتگاه بوم گردی باید بگویم این نحوه اجرای پروژه است که می تواند آن را به سمت مثبت یا منفی سوق دهد. در مورد اقامتگاه بوم گردی، چه بخواهیم و چه نخواهیم ورود گردشگران در حال افزایش است. اگر آماده باشیم می توانیم معایب را کمتر و مزایا و بهره برداری را بیشتر کنیم. طرح، اشکالاتی دارد اما مخالفان گزینه بهتری پیشنهاد نمی دهند. چه گزینه بهتری وجود دارد؟ شانزده نوع تأسیسات گردشگری داریم و اقامتگاه بوم گردی با توجه به شرایط استان گیلان بهترین گزینه و بدترین گزینه، خانه مسافر است. بوم گردی می تواند به شرط اجرای صحیح، فرصت مغتنم و خوبی باشد.
از سوی دیگر چون هنوز به نتیجه نرسیده، املای نانوشته است. نباید از یاد برد اکثر اقامتگاه ها استانداردهای توسعه پایدار در زمینه مسائل زیست محیطی را دارا نیستند. اگر در این روند مانند گذشته برای اقامتگاه هایی که حداقل استانداردها را ندارند مجوز صادر نشود، اتفاق مثبتی در راه خواهد بود. وجه مثبت این روند تاکنون این بوده که اقامتگاهی به دلایل واهی و به دلیل عدم وجود پروانه مخصوص این کار، ۱۵ میلیون تومان جریمه نمی شود.
انتقاداتی به استاندار گیلان وارد است اما تصمیم گیری بهترین مدیران دنیا ۹۰ درصد وابسته به اطلاعات است. به عبارت دیگر ۹۰ درصد تصمیم یک مدیر را اطلاعات می سازد. مشاورین استاندار نقش مهم و خطیری نسبت به خودشان دارند، چون آنها هستند که جریان را تعیین می کنند. در واقع موضوع و انتقاد اصلی در استان گیلان معطوف شدن بودجه به گردشگری، بیشتر از ظرفیت است. اگر صنعتی بخواهد رشد کند باید همه زنجیرها با هم تقویت شود. گردشگری به عنوان یک سیستم فرابخشی، همه بخشها چه دولتی و چه خصوصی را درگیر می کند. از طرف دیگر چیزی که قدرت صنعت گردشگری را می سنجد به هم پیوستگی حلقه ها است. شاید این جمله بتواند مشکل را شفاف کند، قدرت یک زنجیر به قدرت ضعیف ترین حلقه آن است. هنوز یک زنجیر شکل نگرفته است. یکی از این حلقه ها، همین شرکتهای پشتیبان است که در این طرح گنجانده شده. برای به نتیجه رسیدن، این طرح نخست باید تبدیل به زنجیر، فرآیند و پروسه شود تا خروجی داشته باشد و بتوان از آن برای واقعیات بازار بهره برد. نیاز است فرآیند شکل بگیرد تا به سیستمی تبدیل شود که می تواند خودش را با بازار به تعادل برساند. در غیر این صورت هر چقدر از بالا حمایت شود، وقتی دست حمایتی برداشته شود سیستم از بین می رود. ولی سیستمی که مبتنی بر واقعیات بازار بنا شده باشد و حامی به عنوان محرک عمل کند، می تواند با حذف حمایت به عملکرد خود ادامه دهد.

 

* در ادامه پرونده روزنامه اعتماد بخوانید :

مشاور استاندار گيلان در امور گردشگری به اين پرسش پاسخ داد:  آيا بوم‌گردی مي‌تواند ۱۰ هزار فرصت شغلی در گيلان ايجاد كند؟

یادداشت / خسرو مهین روستا : اختراع دوباره چرخ؛ ورود دولتی ها ممنوع!

یادداشت / نسیم طواف زاده : طرح های بوم گردی و ضرورت حفظ منابع طبیعی

 

(۰)(۰)


کد مطلب: 211366
تاریخ: ۲۴ مهر ۱۳۹۷

۱) نظراتی که موجب توهین، هتاکی و افترا نسبت به اشخاص حقیقی و حقوقی است منتشر نخواهد شد.
۲) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.
محمد

گردشگری باطبیعت و محیط زیست گیلان از سازگارنیست . نمونه اش سال گذشته و آتش سوزی جنگل ها توسط گردشگران و انبوه زباله های بجا مانده از آنها و انتقال بیماری ها و ....
نوار ساحلی خزر در کشور ما مساحت بسیار کمی دارد ، ولی انبوه جمعیت کشور این منطقه را به عنوان مقصد اصلی سفر انتخاب میکنند واین درست نیست ، چون بزرگترین تراکم گردشگر در سطح دنیا در این منطقه بوجود آمده ، ولی چون هیچگونه زیر ساخت مناسبی وجود ندارد این موضوع باعث نابودی طبیعت این ناحیه میشود.
استان گیلان منطقه ای است که سالیان سال از کلیه امکانات آن چه جنگل ، چه دریا ، چه کشاورزی و... چه گردشگری و سایر زمینه ها در حداکثر ظرفیت به نفع کل کشور استفاده شده ، و هم اکنون این منطقه نیازمند استراحت و بازیابی امتیازات و امکانات مصرف شده است ، تا بتواند نفسی تازه کند.
طرح هایی مانند توسعه گردشگری جز ایجاد وقفه در بازیابی طبیعت این استان و ازبین بردن آن هیچ سودی ندارد.
بهتر است کمی هم به مناطقی در کشور ما که تا حدی شرایط طبیعی مشابه سواحل خزر را دارند دقت کنیم ، مانند جنگل ابر در سمنان و جنگلهای ارسباران در آذربایجان ، خواهیم دید بسیاری از آن مناطق حفاظت شده و خارج از دسترس گردشگران است ، و حتی تبلیغات کمی هم در مورد آنها می شود ، اما چرا ؟ چون مسئولین آن مناطق می خواهند جنگلها و منابع طبیعی خود را از آسیب گردشگری بی رویه حفظ کنند ، چون تخریب جنگلهای منطقه خزر درس عبرتی برای آنها شده است ، و اینکه آدم بخواهد درس عبرت دیگران باشد واقعا احساس ناراحت کننده ای است!
بهتر است متولیان گردشگری کشور بجای سوق دادن مسافرت ها به شمال کشور ، این مسیر را برای سایر مناطق کشور بازکنند که تعداد آنها کم هم نیست و دارای آب و هوای خوبی هم هستند، مانند آذر بایجان ، کردستان ، همدان ، جهار محال و بختیاری و انبوه دیگر مناطق خوش آب و هوای کشور ... و سواحل بزرگ جنوبی ایران.

در ضمن بر خلاف نظر این مقاله گردشگران خارجی با کیفیت علاقه ای برای گردشگری در گیلان نشان نمیدهند .

(۰)(۰)

پاسخ

گزارش تصویری

گزارش تصویری کارگاه آشنایی با سواد مالی در رشت

گیل نگاه/پویا بصیری: کارگاه آموزش سواد مالی ویژه جوانان صبح امروز با مشارکت معاونت جوانان وزارت ورزش و جوانان و استانداری گیلان در مرکز اموزش و توسعه سازمان مدیریت و برنامه ریزی گیلان برگزار شد.      …

گزارش تصویری اجرای تئاتر شازده کوچولو در مجموعه خاتم الانبیاء رشت

گیل نگاه/مائده سیدی: تئاتر شازده کوچولو  عصر امروز در سالن وارش خاتم الانبیاء رشت اجرا شد.                            

گزارش تصویری اختتامیه مرحله منطقه ای مناظره دانشجویان ایران با قهرمانی نماینده گیلان

گیل نگاه/مائده سیدی: مراسم اختتامیه مرحله منطقه ای هفتمین دوره مسابقات ملی مناظره دانشجویان استان گیلان (منطقه شمال و شمال غرب کشور) با حضور رییس سازمان دانشجویان کشور، رییس دانشگاه پیام نور گیلان، رییس جهاد دانشگاهی گیلان، مشاور…