به مناسبت سالروز تولد «گلچین گیلانی»

رشتی‌زاده‌ای که اهل شعر بود، طبابت کرد و در لندن به خاک سپرده شد

گیل نگاه/گروه فرهنگی: یازدهم دی ماه، یکصد و ششمین سالروز تولد زنده یاد دکتر مجدالدین میرفخرایی ملقب به «‌گلچین گیلانی» شاعر گرانقدر رشتی است.

مجدالدین میرفخرایی، متخلص به گلچین گیلانی پزشک و شاعر ایرانی، در ۱۱ دیماه ۱۲۸۸ شمسی در خانه ای نزدیک سبزه میدان رشت متولد شد. مجدالدین دوره ابتدایی را در رشت گذراند و برای ادامه  تحصیل به تهران رفت.

او پس از گذراندن دوره های نخست و دوم متوسطه در مدرسه های سیروس و دارالفنون برای ادامه  تحصیل رشته  زبان ادبیات فرانسوی(درس های فلسفه و علوم تربیتی) را در دارلمعلمین عالی و دانشگاه تربیت معلم برگزید.

گلچین در سال ۱۳۱۲ از طریق بندانزلی به روسیه و سپس به انگلیس رفت و پس از آموختن زبان انگلیسی با توجه به رشته ای که وزارت و معارف ایران برای او مقرر کرده بود، به تحصیل در رشته  ادبیات انگلیسی پرداخت اما پس از مدتی، با وجود مخالفت مقام های مسئول ایرانی، در رشته پزشکی دانشگاه لندن مشغول به تحصیل شد که با شروع جنگ جهانی دوم تحصیل اش مدتی به تعویق افتاد.
وی در زمان جنگ بر خلاف دیگر دانشجویان ایرانی به ایران بازنگشت و درانگلستان ماند و با گویندگی در فیلم های خبری و اخبار و حتی رانندگی آمبولانس، آن شرایط دشوار را سپری کرد.

سرانجام در سال ۱۹۴۷ میلادی پس از پایان تحصیل و دریافت مدرک دکترای طب و دوره ی تخصصی بیمارهای گرمسیری، در لندن اقامت نمود. او در این شهر مطب داشت و مشاور پزشکی سفارت ایران در لندن بود. علاوه بر این،از کمک به ایرانیانی که برای معالجه به انگلستان می رفتند، دریغ نداشت.

گلچین-گیلانی

گلچین از نوجوانی به سرودن شعر پرداخت و کم‌کم اشعارش مورد توجه قرار گرفت و برای اولین بار در ۱۳۰۷ شمسی در مجله ی ارمغان و بعدها در مجله‌های روزگار نو، فروغ و مجله سخن انتشار یافت. او اولین شاعر نوپردازی است که اشعارش به کتاب‌های دوره تحصیلی ابتدایی راه یافت.
دیوان شعر گلچین گیلانی شامل سه مجموعهٔ شعری به نام های گلی برای تو، مهر و کین، نهفته یا نهضت است.

گلچین سه بار ازدواج کرد : اولین بار زمانی که فقط سیزده سال داشت با دختری از بستگان که هم سن و سال خودش بود به نام ” جلیل السادات ” ، که حاصلش دو فرزند به نام های پرویز میر فخرایی  و  طلیعه میر فخرایی  بود . دفعه  دوم با یک پرستار ایرانی به نام ” ایران دخت مغناط ” در لندن که باز خیلی زود از هم جدا شدند . یک دختر ثمره این ازدواج بود. بار سوم هم ، اوایل دهه ی ۱۹۶۰ میلادی ، با خانم ” شهین جسوری تبریزی ” ازدواج کرد که این بار  به آرامش نسبی دست پیدا کرد.

برخی از شاعران و نویسندگان ایرانی از جمله پرویز ناتل خانلری، صادق چوبک،محمد اسلامی ندوشن،محمد زهری،امیرهوشنگ ابتهاج (ه.ا.سایه) هم که پسرخاله  گلچین بود در سفرهایی خود به انگلستان با ملاقات و دیدار داشتند.
گفته شده کسانی مثل فروغ فرخزاد و محمد زهری متاثر از سبک نو گرای او بودند . گلچین گیلانی از پیروان شعر نو بود . با این وجود تو قالب های کلاسیک مثل : چهارپاره ، مثنوی ، دوبیتی و ترکیب بند هم سروده های دارد .

میرفخرایی سه هفته بعد از سرودن آخرین شعرش با عنوان «شیشه های خون» در ۲۹ آذر ۱۳۵۱ در ۶۳سالگی بر اثر بیماری سرطان خون دور از دیار، چشم از جهان فروبست و در لندن به خاک سپرده شد.

« شیشه های خون » آخرین سروده زنده یاد گلچین گیلانی:

دو سه تا شیشه ز خون ِ دگرانم دادند
دو سه تا ماه ِ دگر ؛ بیهده جانم دادند

این چنین بخشش ِ کم پایه بپرسید چرا ،
بس نبود آنچه به یک عمر نشانم دادند ؟

زین همه رنگ ِ دلآرا که جهان راست چرا
گچ کشیدند به چشم و یرقانم دادند ؟

سرزنش کم کن اگر نیست مرا بار و بری
شصت سال است که چون شاخه تکانم دادند

ای پرستار زمانی که محصل بودم
دلبرانی چو تو چندی هیجانم دادند

ای پرستار به نبضم تو چه ها می شمری
سود اگر بود ز کف رفت و زیانم دادند

خوشم ای دل که در این میکده بی بت و می
با خیال می و ساقی ؛ ضربانم دادند

هم اتاقم دو سه شب درد کشید و در رفت
گفت تابوت به جای چمدانم دادند

 

نمایی از وضعیت فعلی خانه دوران کودکی گلچین گیلانی و هوشنگ ابتهاج در محله استادسرای رشت در نزدیکی سبزه میدان که به گفته رضا رسولی، عضو شورای شهر رشت قرار است تبدیل به خانه شعر و غزل شهر رشت شود.

IMG-20150317-WA0017

IMG-20150317-WA0016

(۰)(۰)



کد مطلب: 22566
تاریخ: ۱۱ دی ۱۳۹۵

۱) نظراتی که موجب توهین، هتاکی و افترا نسبت به اشخاص حقیقی و حقوقی است منتشر نخواهد شد.
۲) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

گزارش تصویری

گزارش تصویری پانزدهمین دوره مسابقات بین‌المللی شطرنج جام خزر

گیل نگاه/رضا احمدپور: پانزدهمین دوره مسابقات بین‌المللی شطرنج جام خزر از عصر روز گذشته با حضور شطرنج‌بازان و اساتید کشورهای خارجی و ایران آغاز و تا هشتم بهمن ماه جاری در مجموعه ورزشی یادگار امام(ره) رشت ادامه دارد. در این مسابقات 810…

شب «رنگ و شعر» محمد تقی مرتاض هجری به روایت تصویر

گیل نگاه/مهدیه عطایی: آیین نکوداشت محمدتقی (احمد) مرتاض هجری نقاش، طراح و منتقد هنری با حضور جمعی از فرهیختگان استان به ابتکار کانون فرهنگ فرهت فومن در این شهر برگزار شد. (گزارش مشروح را اینجا بخوانید) نکوداشت این…

گزارش تصویری کنسرت گروه «کوبار» در رشت

گیل نگاه/ مهدیه عطایی: کنسرت موسیقی فولکلور گیلان توسط گروه موسیقی «کوبار» از ساعت 19 امشب (جمعه 1بهمن) در سالن شهید انصاری مجتمع فرهنگی خاتم الانبیا رشت برگزار شد. این کنسرت توسط آموزشگاه موسیقی گلشن و با همکاری اداره…