نگاهی بر دلایل فراگیری تب شرکت در کنکور کارشناسی ارشد؛

علاقه،سرگرمی یا موقعیت اجتماعی بهتر؟

گیل نگاه/سارا قنبرنیا:«داری ارشد می‌خونی؟» این روز‌ها کمتر کسی است که این سوال را نشنیده یا حتی از کسی نپرسیده باشد؛ چون حالا به یکی از دغدغه‌ها و پرسش‌های آشنا در جامعه تبدیل شده است. موضوعی که انگار بعد از سلام و احوالپرسی، مهم‌ترین چیزی است که باید درباره‌اش حرف زد!

شنیدن جواب منفی به این سوال برای بعضی آنقدر عجیب به نظر می‌رسد که بلافاصله با لحنی ملامت گر، سوال مهم بعدی را می‌پرسند: «چرا؟!» آن‌ها به دنبال شنیدن دلایل قانع کننده‌ای برای این جواب هستند. دلایلی که باید به انداه کافی قوی و منطقی باشند تا عدم همراهی با موجی که در چند سال گذشته به راه افتاده و موفق شده عده زیادی را هم با خود همراه کند را به خوبی توجیه کند؛ موجی به سمت تحصیلات بالا‌تر و جایگاه اجتماعی بهتر.

کمترین تعداد شرکت کننده در سال ۹۵

با بررسی آماری که هر سال سازمان سنجش آموزش کشور از تعداد شرکت کنندگان کنکور کار‌شناسی ارشد در دانشگاه‌های سراسری منتشر می‌کند، آزمون سال ۹۵ که اخیرا در کشور برگزار شد، از کمترین تعداد داوطلب در شش سال گذشته و کنکور سال ۹۳ از بیشترین تعداد داوطلب برخوردار بوده‌اند.

انگیزه‌های ادامه تحصیل برای هر کسی متفاوت است؛ از علاقه به درس خواندن و ارتقا مقطع تحصیلی گرفته تا خواست و اصرار خانواده، یا حتی عقب نماندن از هم سن و سال‌های خود و همینطور جامعه در همراهی با این موج فراگیر. تعدادی از جوانان نظرات خود را درباره کار‌شناسی ارشد و میزان تاثیرگذاری آن بر درآمد و آینده شغلی، با خبرنگار گیل نگاه درمیان گذاشتند.

با مدرک ارشد، به من جور دیگری نگاه می‌شود

منصوره حسنی ۲۹ ساله است و لیسانس معماری دارد. دانشجوی سال آخر فوق لیسانس است و می‌گوید از اینکه مدرک تحصیلی‌اش ارتقا پیدا می‌کند خوشحال است و همین موضوع انگیزه‌ای برای ادامه تحصیل او بود؛ چون از نظر او اکثر مردم جامعه تحت تاثیر عوامل مختلف، مدرک گرا هستند: «فکر نمی‌کنم ارشد خواندن تاثیر زیادی در پیدا کردن کار و میزان درآمد داشته باشد اما من در هر صورت ادامه تحصیل می‌دادم چون امروزه مدرک اکثر مردم از دیپلم و فوق دیپلم، به لیسانس و بالا‌تر از آن تبدیل شده است.»

طراوت محمدی ۲۷ سال دارد و‌‌ همان رشته تحصیلی لیسانش را ادامه داده است؛ مدیریت بازرگانی با گرایش بازرگانی داخلی. او به اصرار پدرش ادامه تحصیل داد اما می‌گوید خودش هم بدش نمی‌آمد درسش را ادامه بدهد.

او بر خلاف منصوره معتقد است داشتن مدرک فوق لیسانس قطعا در آینده شغلی‌اش تاثیر خواهد داشت: «جایی که الان مشغول به کار هستم بر اساس مدرک تحصیلی حقوق نمی‌گیرم اما حالا زمان اعمال اضافه حقوق و پاداش، به من جور دیگری نگاه می‌شود تا زمانی که لیسانس داشتم!»

او می‌گوید در ازای خواندن فوق لیسانس از انجام خیلی از کارهای مورد علاقه‌ام محروم شدم اما معتقدم هیچوقت برای رسیدن به علاقه‌مندی‌ها دیر نیست؛ با این تفاوت که من امروز آدمی هستم که مقطع مهمی از زندگی‌ام را پشت سر گذاشتم و با اعتماد به نفس بیشتری دنبال تجربیات دیگر می‌روم.

میلاد حسن‌پور ۳۰ ساله است و لیسانس عمران دارد. کار‌شناسی ارشد خود را در گرایش مهندسی مدیریت ساخت گرفته و حالا در یک کارخانه مشغول به کار است؛ کاری غیر مربط با رشته تحصیلی‌اش. او دلیل ادامه تحصیلش را علاقه شخصی به درس خواندن و پیشرفت علمی می‌داند و می‌گوید قصد دارد باز هم در آینده ادامه تحصیل بدهد.

از نظر او در حال حاضر درس خواندن تاثیری بر میزان درآمد و موقعیت شغلی‌اش ندارد اما فقط از روی علاقه آن را دنبال می‌کند.

مدرک تحصیلی بالاتر و جایگاه اجتماعی بهتر

عده دیگری هم هستند که با وجود علاقه به درس خواندن و ادامه تحصیل، هنوز در این مورد اقدامی نکرده‌اند چون مشغله‌های دیگری دارند اما با رؤیای درس خواندن زندگی می‌کنند.

معصومه قربانی ۲۶ ساله است. او هم لیسانس معماری دارد و در همین زمینه شاغل است. با وجود علاقه شدیدی که به ادامه تحصیل دارد، هنوز وقتش را پیدا نکرده چون مشغله کاری اجازه درس خواندن را به او نمی‌دهد: «هنوز اقدامی در این زمینه نکردم چون فقط داشتن مدرک فوق برایم مهم نبوده، بلکه دانشگاهی که قرار است در آن درس بخوانم هم خیلی مهم است. برای قبولی در دانشگاه‌های خوب، باید حسابی وقت گذاشت که متاسفانه الان نمی‌توانم این کار را بکنم.»

داوود یکتا ۳۳ سال دارد و مهندسی مکانیک جامدات خوانده است. او ادامه تحصیل نداده و شاغل است. تصمیمی برای این کار ندارد و دلیلش را اینطور توضیح می دهد:« تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد باعث دوری بیشتر فرد از فضای واقعی کار و تولید میشود؛ چون ما عموما وارد کننده تکنولوژی هستیم و کار با تکنولوژی صنعتی بیشتر نیازمند مهارت های فنی است.»

او معتقد است مدرک کارشناسی ارشد در حال حاضر تاثیری بر میزان درآمد و یا موقعیت شغلی افراد ندارد اما کمبود کار و شیوه غلط آموزش نیرو که باعث شده فارغ التحصیل دانشگاه فاقد مهارت های لازم برای ورود به بازار کار باشد، از دلایل تمایل افراد برای ادامه تحصیل است.

انگیزه او برای ادامه تحصیل این است که فکر می‌کند هنوز در زمینه رشته تحصیلی و کاری‌اش خیلی چیز‌ها را نمی‌داند و باید دانش تخصصی خود را بیشتر کند. معتقد است مدرک تحصیلی بالا‌تر، جایگاه فرد را بین همکاران و به خصوص در جامعه بالا‌تر می‌برد اما فکر نمی‌کند در میزان حقوق دریافتی‌اش مؤثر باشد.

مریم محبی لیسانس مدیریت بازرگانی دارد و ۲۶ساله است. ادامه تحصیل نداده و قصد این کار را هم ندارد چون به انجام کارهای هنری علاقه‌مند است و وقت آزادش را با آن پر می‌کند: «ترجیح می‌دهم به جای درس خواندن که علاقه‌ای هم به آن ندارم، کاری را انجام بدهم که از آن لذت می‌برم و به من آرامش می‌دهد.»

از نظر او اگر کسی در ادارات دولتی، شرکت‌های بزرگ یا بانک‌ها شاغل باشد مدرک تحصیلی بالا‌تر قطعا بر درآمد او تاثیرگذار است اما برای او که در یک شرکت خصوصی کار می‌کند، مدرک تحصیلی هیچ تاثیری بر میزان حقوق دریافتی‌اش ندارد.

 از به تاخیر انداختن اشتغال، تا تحسین اجتماعی و مدرک گرایی جامعه

مومن صالحی، پژوهشگر اجتماعی چند عامل مختلف را علت تمایل جوانان به ادامه تحصیل در سال‌های گذشته می‌داند؛ او درباره این عوامل به گیل نگاه توضیح داد: مهم‌ترین عامل ادامه تحصیل، بیکاری و عدم امکان اشتغال جوان‌ها بعد از مقطع کار‌شناسی است که هم خانواده‌ها و هم حاکمیت از این طریق مدتی اشتغال جوانان را به تاخیر می‌اندازد. ضمن اینکه تحصیلات عالی برای دختران و پسران فضایی برای ارتباطات جدید هم ایجاد می‌کند و برای آن‌ها فرصت ایجاد زندگی مشترک را هم فراهم می‌سازد.

دومین عامل از نظر او این است که مدرک تحصیلی بالا‌تر، تحسین اجتماعی را برای فرد به همراه دارد که یکی از انگیزه‌های قوی ادامه تحصیل است: «مدارک بالای تحصیلی علاوه بر تحسین اجتماعی و ایجاد افزایش اعتماد به نفس فرد، به دست آوردن موقعیت‌های اختصاصی مشاغل را با شانس بیشتری مواجه می‌کند و طبیعی است که این مسایل انگیزه‌های لازم برای تحصیلات ارشد و بالا‌تر از آن را ایجاد کند.»

عامل سوم، علاقه‌مندی است که این پژوهشگر مسایل اجتماعی اعتقاد دارد در زمینه ادامه تحصیل، میزان علاقمه‌مندی چندان مطرح نیست و درصد بسیار کمی از افراد واقعا علاقه‌مند به رشته تحصیلی خود هستند. کاهش توانایی‌های ناشی از تحصیل هم همین موضوع را بیان می‌کند.

و اما عامل چهارم، مدرک گرایی است که از نظر مومن صالحی بحث جدیدی نیست و حداقل از ۵۰ سال پیش موضوع روز و مورد بحث بوده است. با توجه به اینکه امروزه بین تحصیل و اشتغال فاصله زیادی وجود دارد و تحصیلات آنطور که باید به اشتغال منجر نمی‌شود، می‌توان پیش بینی کرد که جوانان در آینده نزدیک گرایش کمتری به تحصیلات عالی از خود نشان دهند. همانطور که طبق آخرین آمار‌ها میزان تمایل پسران آن هم به عنوان اصلیترین نیروهای فعال در اشتغال، به ادامه تحصیل در مقاطع بالا‌تر به نسبت دختران کمتر شده است و نسبت ورودی دانشگاه‌ها از نظر جنسیت تفاوت زیادی با هم دارن.

نکته جالب اینکه در چند سال گذشته، تعداد داوطلبان دختر در کنکور سراسری کار‌شناسی ارشد بیشتر از داوطلبان پسر بوده است.

اما چه آن‌ها که علاقه‌مند به ادامه تحصیل هستند و چه آنهایی که تصمیمی برای کسب مدارک بالا‌تر ندارند، معتقدند داشتن مدرک فوق لیسانس و بالا‌تر در جایگاه اجتماعی افراد و نوع نگاه دیگران به آن‌ها مؤثر است؛ چون در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که تا حد زیادی تحت تاثیر مدرک گرایی قرار گرفته است. بنابراین شاید دور از انتظار نباشد که دلایل دیگری در کنار علاقه، انگیزه‌های لازم برای ادامه تحصیل را در جوانان به وجود بیاورند.

(۰)(۰)



کد مطلب: 50373
تاریخ: ۸ اردیبهشت ۱۳۹۶

۱) نظراتی که موجب توهین، هتاکی و افترا نسبت به اشخاص حقیقی و حقوقی است منتشر نخواهد شد.
۲) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

گزارش تصویری

گزارش تصویری نشست هم‌اندیشی استاندار گیلان با بخشداران، شهرداران، دهیاران و شوراهای سیاهکل

گیل نگاه/احسان حسن‌پور:مصطفی سالاری استاندار گیلان صبح روز یکشنبه در دومین روز از سفر به شهرستان سیاهکل در نشست هم‌اندیشی با بخشداران، شهرداران، دهیاران و شوراهای اسلامی این شهرستان حضور پیدا کرد(مشروح گزارش را اینجا بخوانید) بعدازاین نشست،…

گزارش تصویری نمایش «مثبت من» در رشت

گیل نگاه/مائده سیدی:اجرای ویژه عکاسان و خبرنگاران نمایش « مثبت من» به نویسندگی و کارگردانی عبدالله بهادری عصر امروز شنبه 18آذر در مجتنع خاتم رشت برگزاز شد. نمایش « مثبت من» به نویسندگی و کارگردانی عبدالله بهادری با…

گزارش تصویری «ماجرای مترانپاژ» به کارگردانی محمدحسن معجونی در تماشاخانه‌ هامون رشت

گیل نگاه/شیرین کریمی: ظهر امروز تئاتر «ماجرای مترانپاژ» به کارگردانی محمدحسن معجونی در تماشاخانه‌ هامون به روی صحنه رفت. اجرای امروز این نمایش ویژه عکاسان و خبرنگاران گیلانی بود.علاقه مندان  از ۱۷ آذر، ساعت ۱۸:۳۰ می توانند «ماجرای مترانپاژ»…