گزارشی از اَبَر سرو گیلان؛

«سرو هرزویل» استوار و مهجور

گیل نگاه:سروی غول پیکر در استان گیلان وجود دارد که به روایتی هزار سال و به روایتی سه هزار سال است که در این خطه نفس می‌کشد. خیلی‌ها به دیدنش رفته‌اند. از ناصرالدین شاه قاجار گرفته (۱۲۵۰ش) تا نیکتین، کنسول روس (۱۳۰۰ش). شاه قاجار در سفرنامه فرنگش آورده که در زیر این درخت غول پیکر عصرانه خورده و موزیسین‌هایی -که لای شاخ و برگ‌های درخت مخفی شده بودند- برایش موسیقی نواخته‌اند.

درخت نذر کرده و مقدس

سرو روستای هرزویل منجیل در مسیر خیل مسافرانی است که به دیدن طبیعت گیلان می‌آیند ولی بیشتر مسافران منجیل از توربین‌های بادی و سد سفید رود عبور کرده و کمتر به دیدن اَبَرسرو هرزویل می‌روند.
با اینکه درخت را در حصارهای فلزی محبوس کرده‌اند ولی تنومندی و قطوری‌اش را می‌توان از پشت حصار‌ها دریافت.
پارچه‌هایی که به نیت حاجت خواهی به شاخه‌های این درخت بسته شده، در بادهای عصرگاهی منجیل به این سو و آن سو تاب می‌خورد و بیننده را به یاد افسانه درخت گیسو می‌اندازد.
یکی از اهالی هرزویل که در نزدیکی این درخت مغازه دارد؛ در این باره توضیح می‌دهد: از قدیم سرو هرزویل برای مردم منطقه قداست داشت، مردم به نیت حاجت خواهی به شاخه‌های درخت پارچه‌های سبز می‌بستند و یا داخل شکاف‌های تنه و شاخه‌های درخت سکه فرو می‌کردند.
وی می‌افزاید: از وقتی محیط زیست دور تا دور درخت را حصار کشیده، مردم کمتر به شاخه‌ها دسترسی دارند و به فنس‌های فلزی نخ می‌بندند.
در سال‌های اخیر اطراف این ابر درخت، واحدهای مسکونی زیادی ساخته شده است. این روند به خصوص بعد از زلزله سال ۶۹ منجیل شدت بیشتری گرفت.
به گفته یکی دیگر از اهالی هرزویل، بافت قدیم روستا در زلزله به شدت تخریب شد و اهالی برای سکونت به بخش‌های بالا‌تر و نزدیک چشمه و درخت مهاجرت کردند.
حالا هرزویل جدید در جایی ساخته شد که قبلا باغ‌های زیتون و گردو بود. ساخت و ساز جدید در حریم درختی که ثبت ملی شده است، ممکن است به این اثر طبیعی آسیب بزند. نفوذ سیمان و پس آب منازل مسکونی به ریشه‌های درخت، مهم‌ترین نگرانی دوستداران این درخت است.

سرو «زردشت» یا ابردرخت «هرزویل»

یکی از مسافران بازدید کننده، اطلاعات اندکی در مورد این درخت در فضای مجازی خوانده و حالا به قصد دیدن این درخت، مسیر پادگان منجیل را به سمت روستای کوهستانی هرزویل کج کرده است.
علی خرسندی درباره عظمت این درخت می‌گوید: دیدن این درخت مرا به یاد سرو معروف زردشت انداخت که در کاشمر کاشته بود و بعد‌ها به دستور خلیفه بغداد قطع شد. نوشته‌اند، تا سال‌ها حمام‌های بغداد را با هیزم آن گرم می‌کردند.
وی می‌افزاید: وقتی این مطالب را در تاریخ بیهق ابن فندوق خواندم به نظر افسانه می‌رسید ولی دیدن این درخت نشان می‌دهد چنین درختانی وجود داشته‌اند.
سمانه خمسه نیز از زنجان برای دیدن سرو هرزویل آمده است. استواری این درخت او را شگفت زده کرده و به خبرنگار مهر می‌گوید: در مسیر راه منجیل به هرزویل چناهاری تنومندی دیدم که در اثر بادهای منجیل کج شده‌اند برایم عجیب است که این درخت در طی این سال‌ها، چگونه اصلا خم نشده است.

ایجاد محدودیت‌های حفاظتی برای سرو هرزویل

رئیس اداره محیط زیست شهرستان رودبار درباره این اثر طبیعی ملی توضیح می‌دهد: سرو کهنسال هرزویل، یکی از یادگاران طبیعی استان گیلان است که در ۳۰ شهریور سال ۱۳۶۶ از سوی شورای عالی محیط زیست به عنوان اثر ملی به ثبت رسیده است.
با اینکه تابلوی نصب شده در نزدیک درخت به بازدیدکنندگان یادآور می‌شود که سن درخت سه هزار سال است، اما بهروز آژند سن درخت را هزار سال عنوان می‌کند و می‌گوید: کار‌شناسان محیط زیست در سال ۱۳۶۶ به وسیله دستگاه مخصوصی سن درخت هرزویل را هزار سال تخمین زده‌اند. همچنین ارتفاع این درخت ۳۰ متر و قطر تنه آن ۴. ۴۰ متر می‌باشد.
وی در پاسخ به این سئوال که «با توجه به ساخت و سازهای حریم این درخت چه راهکارهایی برای حفاظت از آن اندیشیده شده»، خاطر نشان می‌کند: اطراف درخت فنس کشی شده و برای اطراف درخت با محیط ۰. ۰۶ هکتار محدوده حفاظتی در نظر گرفته شده است و یکی از محیط بانان منطقه مرتب وضعیت درخت را رصد کرده و اجازه آسیب رساندن به درخت را نمی‌دهد.
ظرف سه سال اخیر، در اطراف این درخت بخصوص در محدوده خیابانی که بنام سرو نامگذاری شده، ساخت و سازهای زیادی صورت گرفته است. با اینکه سرو هرزویل در مرتفع‌ترین نقطه هرزویل است؛ اما ارتفاع بناهای جدید مانع از دید کامل درخت می‌شود. آژند پرسش مهر درباره چرایی وضع نشدن محدودیت‌های ساخت و ساز در اطراف درخت، را بی‌پاسخ می‌گذارد و تنها یادآور می‌شود: زمین‌های اطراف جزو املاک شخصی است و عملا شورا و شهردار می‌باید چنین محدودیت‌هایی را اعمال کنند.

غربت اَبَر سرو گیلان

تنها وسیله معرفیِ این درخت در مسیر مسافران، تابلوی رنگ و رو رفته‌ای است که در سمت راست جاده ورودی منجیل نصب شده است. ابعاد آن به اندازه‌ای نیست که معرف سرو غول پیکر باشد.
رئیس اداره محیط زیست شهرستان رودبار در این باره می‌گوید: اداره راه شهرستان محدودیت‌های ابعاد برای نصب تابلو درنظر گرفته است.
وی معتقد است سرو هرزویل آنقدر معروف هست که بی‌تابلو هم مردم به دیدنش بروند.

خارج کردن چهارکیلو سکه از داخل شکاف‌های درخت

محیط‌بان حافظ سرو هرزویل در باره حفاظت از این درخت می‌گوید: تاچند سال پیش مهم‌ترین نگرانی ما نوشتن یادگاری، فروکردن اشیاء تیز به تنه درخت و روشن کردن آتش زیر سرو بود که خوشبختانه با پیگیری‌های مکرر محیط زیست اطراف درخت فنس کشی شد.
کیانوش تقویمی‌پور با اشاره به اعتقادات مردم به این درخت توضیح می‌دهد: اهالی برای درخت نذر می‌کردند و سکه‌های فلزی داخل شکاف فرو می‌کردند. مدتی پیش و پس از چند ماه تلاش، به کمک یکی از همیاران محیط زیست، حدود چهار کیلو سکه از تنه درخت خارج کردیم و هنوز هم این سکه‌ها موجود است.
وی به کم کاری شهرداری و شورای هرزویل در مورد معرفی و حفاظت از این درخت اشاره می‌کند و می‌افزاید: قبلا شهرداری تمام اطراف تنه درخت را بتن سیمانی کرده بود و محیط زیست تلاش زیادی کرد تا تمامی بتن‌های سیمانی را از حریم درخت بردارد.
این محیط‌بان از سرکشی مداوم به این درخت سخن گفته و اظهار می‌کند: شخصا آبیاری و مبارزه با آفات این درخت را برعهده دارم و اجازه نمی‌دهم شاخه‌های درخت دچار شکستگی و آسیب توسط دیگران شود.
تقویمی‌پور همچنین در مورد سرریز پس آب خانگی در رودخانه نزدیک درخت می‌گوید: قبلا پس آب خانگی داخل رودخانه نزدیک درخت می‌ریخت ولی در حال حاضر مشکل فاضلاب نداریم زیرا پس آب منازل لوله کشی شده و داخل رودخانه نمی‌ریزد.
وی توضیح می‌دهد: محیط زیست به طور قانونی نمی‌تواند محدودیت‌های بیشتری در راستای حفاظت از این درخت در نظر بگیرد به همین دلیل بار‌ها از شهردار و شورای هرزویل خواسته‌ام تا با نصب تابلوهایی در مسیر دسترسی، هم این درخت را بیشتر معرفی و هم با دریافت ورودی برای منطقه، ایجاد درآمدزایی کنند ولی تاکنون اقدامی نشده است.
به هر حال آنچه از شواهد پیداست، یکی از پدیده‌های کهن طبیعی و ملی در مهجوریت به سر می‌برد. اَبَر سرو هرزویل نیازمند معرفی و توجه بیشتر بوده و مدیران در برابر حفظ و حراست از این میراث ماندگار مسئول هستند.

(۰)(۰)


نویسنده: مهری شیرمحمدی
منبع: مهر
کد مطلب: 56039
تاریخ: ۲۱ تیر ۱۳۹۵

۱) نظراتی که موجب توهین، هتاکی و افترا نسبت به اشخاص حقیقی و حقوقی است منتشر نخواهد شد.
۲) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.
کوروش بنیادی

سلام...بنده از سال ۱۳۵۵ تا ۱۳۶۳در هرزویل درس خواندم و احساس عاطفی زیادی به این روستای زیبا داشته ام..روزگاری شادابی سرو هرزویل را به یاد می آورم و با الان که مقایسه میکنم غمم می گیرد. روزگاری این درخت زیبا با درختان زیبای اطراف خود می زیست و کسی مزاحم خلوتش نمیشد ولی حالا آقایان به فکر درامد زایی از آن هستند. شما فکر نمیکنید که گردشگر آن هم از نوع ایرانی!! چه بلایی بر سر محیط زیست می آورد؟ تورا به خدا این درخت را با تنهایی اش رها کنید و پای این گردشگران بیقید وهرزه گرد را به این روستای بکر باز نکنید! شاید صد سال بعد این مردم یاد بگیرند که چگونه باید گردشگری کنند.برای مشتی پول بی ارزش این یادگار کهن را از خلوتش محروم نکنید. امیدوارم که با آموزش بتوانیم سطح شعور گردشگری ملت را بالا ببریم تا بازدیدشان از این درخت و سایر جاذبه های کشور صرفا برای وقت گذرانی و الوده کردن محیط زیست نباشد.

(۱)(۰)

پاسخ

گزارش تصویری

گزارش تصویری برگزاری مسابقات ستارگان کاراته جهان در گیلان

گیل نگاه/رضا احمدپور: مسابقات ستارگان ایرانی کاراته جهان عصر امروز، جمعه 31 فروردین در رشت برگزار شد. این مسابقات با حضور پنج تن از اعضای تیم ملی ایران و پنج کاراته‌کای گیلانی به عنوان منتخب استان در سالن آکادمی…

گزارش تصویری اولین مسابقه آفرود امدادی در گیلان به میزبانی لاهیجان

گیل نگاه/ احسان حسن پور : اولین مسابقه آفرود دو دیفرانسیل در استان گیلان در محور امتیازی، قهرمانی و گروهی صبح امروز (جمعه 31 فروردین) به میزبانی شهرستان لاهیجان برگزار شد. در این رقابت ها تیم آمارد آفرود…

گزارش تصویری؛

«یک روز با قهرمان»، معارفه رییس جدید هیات اسکواش لاهیجان و تجلیل از قهرمانان ملی

گیل نگاه/ آیسان حقیقت: صبح امروز، پنجشنبه 30 فروردین مراسم «یک روز با قهرمانان» در ورزشگاه یادگار امام رشت برگزار شد. این برنامه جهت معارفه علی جعفری به عنوان رییس جدید هیات اسکواش شهرستان لاهیجان، تجلیل از قهرمانان ملی تیم…