نگاهی به «فرار مغزها» در ایران؛

«من خود به چشم خویشتن دیدم که جانم می رود»

%d8%b7%d8%a7%d9%87%d8%a7-%d9%85%d8%ad%d9%85%d9%88%d8%af%db%8cگیل نگاه/ طاها محمودی

یکی از مشکلات بزرگی که آینده ایرانِ اسلامی را تهدید می‌کند، مهاجرت افراد باسواد ، کاردان و متخصص است که اصطلاحاً به آن فرار مغزها می گویند.

معضلی که سالیان سال است گریبان‌گیر نظام‌های علمی، فرهنگی ، آموزشی ، اقتصادی و اجتماعی کشورمان شده است.
بالطبع سرمایه انسانی متخصص مانند سرمایه‌های طبیعی و معدنی همچون نفت، گاز، اورانیوم و… اهمیت فراوان دارد؛ حتی به جرأت می توان گفت باارزش تر از ذخایر نفتی و گازی موجود در کشور است.

و اما فرار مغزها…

مشکلی که سال های سال است در کشورمان دیده می شود و در چند ساله اخیر رشد خیره کننده‌ای داشته است.

طبیعتاً بیشتر مردم و از جمله قشر تحصیل کرده ترجیح می دهند تخصص خود را در اختیار هموطنانشان قرار دهند اما گاهی راه‌های پرپیچ و خم و دست اندازهای موجود در کشور باعث می‌شود فرد متخصص راه دور و دراز کشورهای اروپایی و آمریکایی را علی رغم مشکلاتش برگزیند.

متأسفانه سالهاست کشورمان در زمینه فرار مغزها پیشتاز جهان است و رتبه نخست را در سطح جهانی دارد .

کارشناسان و صاحب نظران ، عوامل متعددی را در فرار مغز ها مؤثر دانسته اند . معضلی که حالا تبدیل به بحران شده است . بحرانی که روز به روز بیشتر و بیشتر می شود و به رشد قارچ گونه اش ادامه می دهد و از آن نگران کننده تر اشتیاق به مهاجرتی است که در نسل تحصیل کرده و نخبگان امروز دیده می شود.

صندوق بین المللی پول ، بیکاری ،سطح پایین درآمد اساتید و نخبگان ، نارسایی های مالی و اداری ، کمبود امکانات تخصصی-علمی و بی ثباتی سیاسی و اجتماعی را از جمله دلایل مهاجرت ایرانیان ذکر کرده است.

اما یقیناً کارشناسان و تحلیل گران داخلی که همواره در جریان تحولات اجتماعی ، سیاسی و اقتصادی کشورمان بوده اند نکته نظرات سنجیده تر و موشکافانه تری ارائه می دهند.

عده ای از تحلیلگران معتقدند شروع موج عظیم فرارمغزها پس از انقلاب۱۳۵۷ایران در جریان انقلاب فرهنگی آغاز شد که با توجه به جوّ حاکم آن دوران نظریه ای قابل دفاع می باشد.

اما مطمئناً حجم نخبگانی که امروزه قصد مهاجرت به خارج از کشور را دارند به هیچ وجه قابل قیاس با دوران اوایل انقلاب نیست و به نوعی می توان فرار مغزها در حوالی سال ۵۷تا۶۰ را صرف نظر از هرگونه داوری ایدئولوژیک امری طبیعی دانست .

می توان یکی دیگر از موج هایی که باعث افزایش فرار مغزها در کشورمان شد را جنگ ایران و عراق دانست که قاعدتاً عده‌ای به دلیل وضع نابه سامان اقتصادی، سیاسی و امنیتی کشور، برای تحصیل به کشور های دیگر مهاجرت کردند.

نوع رفتار دولت سابق که به بازنشسته سازی اجباری بسیاری از اساتید و هیئت علمی دانشگاه ها و جایگزینی آنها  منجر شد هم از جانب برخی کارشناسان ، از عوامل مستقیم افزایش فرار مغزها دانسته می شود.

همه ما می دانیم که با فراهم کردن انگیزه های لازم مادی و معنوی می توان تدریجاً از خروج نخبگان از کشور جلوگیری کرد.
امید است روزی با بهادادن به نخبگان در تمامی حوزه ها و به کار گیری جوان ترها در کنار با تجربه ها این معضل بسیار بزرگ ایران اسلامی عزیزمان ریشه کن شود.

 

گيل نگاه: انتشار اخبار و يادداشت های دريافتی به معنای تاييد محتوای آن نيست و صرفا جهت انجام رسالت مطبوعاتی و احترام به مخاطبان منتشر می‌شود.

(۰)(۰)



کد مطلب: 82755
تاریخ: ۱۵ آذر ۱۳۹۵

۱) نظراتی که موجب توهین، هتاکی و افترا نسبت به اشخاص حقیقی و حقوقی است منتشر نخواهد شد.
۲) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید.

گزارش تصویری

گزارش تصویری دیدار جمعی از مسئولین ستاد جوانان روحانی در لاهیجان با سید محمد احمدی فرماندار شهرستان

گیل نگاه/احسان حسن‌پور: سید محمد احمدی فرماندار لاهیجان عصر روز گذشته با جمعی از مسئولین ستاد جوانان حسن روحانی در جریان انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری دیدار کرد. در این نشست هر یک از جوانان نقطه نظرات و…

گزارش تصویری نمایش «مکانیک» در مجتمع خاتم‌الانبیا رشت

گیل نگاه/شیرین کریمی: نمایش «مکانیک» اجرای ویژه خبرنگاران وعکاسان عصر امروز شنبه 29 مهرماه در سالن خاتم رشت به روی صحنه رفت . نمایش «مکانیک» از ۳۰ مهر هر شب ساعت ۱۹ (به استثنای پنجشنبه چهار آبان، ساعت…

گزارش تصویری توقف داماش گیلان مقابل قشقایی شیراز

گیل نگاه/مانی پوراحمد:درحالی‌که تماشاگران داماش منتظر برد این تیم با پیروزی مقابل قشقایی شیراز و پرواز به صدر جدول بودند این تیم برای اولین بار در فصل جاری در خانه موفق به برد نشد. تا به‌طور مشترک با…