یک اقلیم‌شناس پاسخ داد؛
۱۳۹۷/۰۶/۲۶ ۱۶:۲۵ چاپ
گیل نگاه: باوجود آنکه رئیس سازمان نقشه برداری کاهش سطح آب خزر را مسأله ای قابل توجه می داند، یک اقلیم شناس به دلایل اقلیم و زمین شناسی، این پدیده را نگران کننده نمی داند. مسأله آب در ایران به قدری ابعاد گسترده و پیچیده ای پیدا کرده است که برخی با شنیدن هر خبری در این حوزه تنها به سراغ ابعاد منفی آن می روند. از سوی دیگر، دریاچه خزر یکی از مهمترین زیستگاه های طبیعی ایران است که علاوه بر اهمیت طبیعی، اقتصادی و گردشگری، جایگاه تاریخی و فرهنگی برای مردم حاشیه این دریاچه و ایرانی ها دارد. این دریاچه یکی از نمادهای مهم در متون تاریخی و ادبی ایران است که هرگونه تهدید و یا آسیب به آن، نگرانی بسیاری از ایرانیان را به دنبال دارد. نمونه آن، اظهارات رئیس سازمان نقشه برداری است که از کاهش یک متری سطح آب دریای خزر خبر داد و این بحث تبدیل به یک چالش جدید در مورد وضعیت اکوسیستم های آبی کشور شده است. واکنش های مختلف به این قضیه، حکایت از نگرانی افکارعمومی نسبت به وضعیت این دریاچه دارد. کاهش یک متری آب خزر در 10 سال مسعود شفیعی، رئیس سازمان نقشه برداری در این نشست خبری با اعلام این که در 10 سال اخیر، ارتفاع آب دریای خزر یک متر کاهش یافته، گفته است: این میزان کاهش در 2 سال اخیر 4 سانتیمتر بوده که ضرورت توجه به آن را گوشزد می کند. به گفته وی در یک دهه گذشته به اندازه 380 کیلومتر مربع، معادل 12 دریاچه ارومیه، در زمان پرآبی آن از آب دریای خزر کاسته شده و به نظر می رسد روند کاهنده آن ادامه خواهد داشت. شفیعی کمبود بارش ها، کاهش سطح ورودی آب از رودخانه ها و کاهش آب از حوزه ولگا در روسیه را از مهم ترین عوامل پایین آمدن سطح آب دریای خزر اعلام کرده است. آب خزر هر چند سال یک بار کم و زیاد می شود ناصر کرمی، اقلیم شناس و عضو هیأت علمی دانشگاه برگن نروژ با انتشار مطلبی در کانال خود نسبت به این اتفاق واکنش نشان داد و گفت: در مورد ماجرای کاهش سطح آب خزر از دو منظر می توان موضوع را بررسی کرد؛ یکی از منظر ژئومورفولوژیکی (زمین ریخت شناسی) و دیگری از منظر کلیماتولوژی (اقلیم شناسی). از منظر ژئومورفولوژیکی باید در ابتدا دانست که خزر، دریاچه ای بسته است و با توجه به دوره های اقلیمی که بیلان آب ورودی و بیلان تبخیر این دریاچه را تعیین می کند، سطح دریاچه تغییر می کند. وی افزود: هنوز مدل مشخصی به وجود نیامده که بگوییم هر چند سال یک بار کاهش سطح به حداقل یا هر چند سال یک بار به بالاترین حد ممکن می رسد. این نوسان وجود دارد، همیشه هم وجود داشته و خزر پیشروی و پس روی یا اصطلاحاً بالا آمدن و پایین رفتن سطح دارد. از این جهت وقتی گفته می شود عقب نشسته یا پایین آمده است، می توانیم امیدوار باشیم که موقت است و دوباره به وضعیتی که تصور می کنیم وضعیت ژئومورفولوژیک نرمال است، برخواهد گشت. اگر قرار است نگران هم باشیم باید نگران بالاآمدن آب خزر باشیم این اقلیم شناس در ادامه درباره سطح آب دریاچه خزر می گوید: اما از نظر اقلیمی اگر بخواهیم وضعیت سطح آب خزر را با شرایط اقلیمی کلانی که بر این دریاچه مسلط است، بررسی کنیم در بالادست، آب هایی که وارد خزر می شوند، آب هایی هستند که به شدت تحت تأثیر حوضه بالادست سیبری هستند و بحث آب شدن یخ ها باعث افزایش خروج آب از آن ناحیه به سمت خزر خواهد شد. وی افزود: اگر بخواهیم بحث گرمایش جهانی را در مقیاس کلان به عنوان یک فرض در نظر گرفت که ورود آب به خزر را افزایش می دهد، در درازمدت می تواند موضوع نگران کننده ای باشد. یعنی اتفاقاً آنچه نگران کننده است بالا آمدن سطح آب خزر به واسطه گرمایش جهانی است. از این نظر، آنچه رئیس سازمان نقشه برداری گفتند، به عنوان کاهش سطح آب خزر، نگرانی بزرگی نیست و اگر قرار است نگران هم باشیم، باید نگران بالاآمدن آب خزر باشیم.
به اشتراک بگذارید:

نظر شما:

security code