موازنه منفی بیلان آبی دریای کاسپین
۱۳۹۴/۰۹/۱۷ ۱۰:۳۰ چاپ
گیل نگاه:بررسی وضعیت نوسانات و میانگین دریای کاسپین نشان از افت سطح آب این دریاچه دارد و علاوه بر آن، آلودگی نیز دغدغه همیشگی این دریاچه بسته است و طبق اعلام مرکز ملی مطالعات دریای کاسپین در مازندران، میانگین تراز آب دریای کاسپین در سال آبی(۹۴-۱۳۹۳) برابر۲۶.۸۹ - متر است که نسبت به سال آبی قبل ۲۲ سانتیمتر و نسبت به دو سال قبل ۳۰ سانتیمتر کاهش نشان می دهد و در سال آبی (۹۴-۹۳)، حداکثر تراز آب مشاهده شده برابر ۲۶.۳۷ - متر از ایستگاه آشوراده و در اسفندماه ۹۳ گزارش شده است و حداقل تراز آب مشاهداتی برابر ۲۷.۱۲ - متر از ایستگاه انزلی و در شهریورماه ۹۴ گزارش شد. درمجموع از سال آبی (۷۵-۱۳۷۴) که حداکثر تراز آب دریا را در پیشروی های دهه های ۶۰ و ۷۰ شاهد بوده ایم تا انتهای سال آبی (۹۴-۹۳)، دریای کاسپین نزدیک به ۱.۲۰ متر کاهش تراز آب داشته است و به رغم کاهش تـراز آب در سالهای اخیر هم اکنون سطح آب دریـای کاسپین نسبت به پایین ترین تـراز آب در ۵۰۰ سال اخیر که در سال ۱۳۵۷ اتفاق افتاده است، حدود ۱.۳ متر بالاتر قرار دارد. بیلان منفی تراز آبی دریای کاسپین جواد ملک مدیر مرکز ملی مطالعات و تحقیقات دریای کاسپین با اشاره به کاهش۲۶.۸۹ - متری آب دریای کاسپین در سال آبی جاری افزود: این میزان کاهش آب به منزله حدود ۸۵ کیلومتر مکعب موازنه منفی در بیلان آبی دریای کاسپین است و درمجموع از سال آبی (۷۵-۱۳۷۴) که حداکثر تراز آب دریا را در دوره اخیر شاهد بوده ایم تاکنون نزدیک به ۱.۲ متر دریای کاسپین کاهش تراز آب داشته است. وی بیان داشت: ازجمله دلایل کاهش تراز آب می توان به ادامه تأثیر خشک سالی سالهای قبل در حوضه آبریز دریای کاسپین اشاره کرد که به صورت کاهش نزولات جوی و افزایش دما، منجر به افزایش تبخیر و کاهش آبدهی رودخانه های منتهی به دریای کاسپین و مهم ترین آن ولگا شده است. طبق بررسی ها، دبی رودخانه ولگا که حدود ۸۰ درصد آب دریای کاسپین را تأمین می کند، در دوره پرآبی و در بهار سال ۲۰۱۵ میلادی برابر ۶۵/۵ کیلومترمکعب بوده است که ۲۴ درصد از دوره مشابه در سال قبل کمتر است و برابر ۶۰ درصد دبی نرمال ولگا بر اساس میانگین (۱۹۹۰-۱۹۶۰) میلادی این رودخانه است. به تأکید کارشناسان و محققان، دریای کاسپین یک دریای نوسانی و دامنه این نوسانات در مقیاس های زمانی مختلف متفاوت است، برای مثال در طول ۵۰۰ سال گذشته دامنه نوسانات تراز آب هفت متر در 180 سال اخیر بالغ بر چهار متر و در ۴۰ سال اخیر حدود ۲.۵ متر بوده است، لذا لازم است استراتژی های بهره برداری از این ظرفیت آبی در ابعاد اقتصادی- اجتماعی باملاحظه این نوسانات و مطابق عمر مفید کاربری ها و ارزش اقتصادی آن ها تعیین و عملیاتی شوند. اعلام تراز ۲۴/۷- متر به عنوان حد بستر دریای کاسپین در سال ۱۳۸۶ از سوی وزارت نیرو با لحاظ داشتن نوسانات دریا در دهه های اخیر بوده است، لذا لازم است به عنوان یک دامنه نوسانی حداقل، به طورجدی در سواحل جنوبی دریای کاسپین اعمال و نقشه های حد بستر و حریم تعیین و سواحل علامت گذاری شوند. بررسی روند کنونی و گشت دریایی در کاسپین حاکی از آن است که ساحل دریا در مازندران همچنان در محاصره برج ها، دیوارهای بتنی و سیمانی قرار داشته و حیاط خلوت خوش نشین ها شده است و حجت الاسلام تقوی فرد رئیس کل دادگستری مازندران در جلسه شورای حفظ حقوق بیت المال، از ۱۲۳ مورد مصادیق دریا خواری در استان نام برد و افزود: مجموع ساخت وسازهای غیرمجاز در سواحل دریا ۶۰۰ هزار مترمربع است که در این تصرفات غیرمجاز برخورد قانونی و جدی انجام خواهد شد. علاوه بر کاهش تراز آب دریای کاسپین و دریاخواری، گسترش فعالیت های نفتی، آلودگی ناشی از هیدروکربورهای نفتی، آلودگی فلزات سنگین، شکار بی رویه و صید خارج از ظرفیت آبزیان، فاضلاب ها، مواد زاید جامد شهری و...بیشترین خسارت های زیست محیطی را به سواحل دریای مازندران وارد می آورند زیرا هم اکنون بیش از ۱۰۰۰ نقطه چاه نفت و ۱۰۰ سکوی نفتی توسط جمهوری آذربایجان فعال هستند که سالانه بیش از ۱۵۰۰ تن آلودگی نفتی وارد این دریا می شود. هم اکنون بیش از ۱۰۰۰ نقطه چاه نفت و ۱۰۰ سکوی نفتی توسط جمهوری آذربایجان فعال هستند که سالانه بیش از ۱۵۰۰ تن آلودگی نفتی وارد این دریا می شود آلودگی های دریای کاسپین را می توان به چند نوع صنعتی، کشاورزی، میکروبی و بیولوژیکی تقسیم کرد و به گفته حسین جعفری استاد دانشگاه و کارشناس مسائل زیست محیطی، خطرناک ترین آلودگی تهدیدکننده در سواحل ایران، آلودگی میکروبی است. وی می گوید: سواحل ایران به دلیل نزدیکی کارخانه ها و رودخانه ها ازنظر آلودگی میکروبی بسیار آلوده هستند درحالی که در سواحل شمالی دریای کاسپین لکه های نفتی فراوانی دیده می شود و باید پاک سازی شود.جعفری بیان داشت: نقاط بحرانی و آلوده باید پاک سازی شوند. وی همکاری و هماهنگی کشورهای حاشیه دریای کاسپین را ازجمله اقدامات برای کاهش مشکل آلودگی این دریا بیان کرد و گفت: به علت نزدیکی کارخانه ها به رودخانه ها و ورود فاضلاب های تصفیه نشده آن ها، سواحل ایران ازنظر میکروبی بسیار آلوده است و این آلودگی بیشتر از آلودگی های دیگر در دریا است. در روزهای گذشته آلودگی های مازوتی در حاشیه نیروی شهید سلیمی نکا در دریای خطر سبب نگرانی شده است و به گفته ناصر مهردادی مدیرکل محیط زیست مازندران، دستور لازم برای پاک سازی و بررسی این آلودگی داده شده است. نیروگاه نکا دارای چهار واحد ۴۴۰ مگاواتی بخار، یک بلوک سیکل ترکیبی متشکل از دو واحد ۱۳۶ مگاواتی گازی و یک واحد ۱۶۰ مگاواتی بخار و دو واحد توربین انبساطی به قدرت ۴.۹ مگاوات است و درآینده نه چندان دور در بخش طرح و توسعه زیرمجموعه های تولیدی دیگری با توجه به رشد مصرف برق در کشور نیز به این واحد اضافه خواهند شد. سوخت اصلی نیروگاه نکا گاز است که در شش ماهه اول امسال ۱.۵ میلیارد مترمکعب گاز در این واحد نیروگاهی مصرف شده است و به دلیل کمبود گاز این نیروگاه در برخی از ماه های سال بخشی از سوخت خود را از مازوت تأمین می کند.
به اشتراک بگذارید:

نظر شما:

security code