تحلیلی بر نظرسنجی شهرداری رشت و نقد و نظر های آن:
۱۳۹۴/۰۵/۲۷ ۲۰:۱۴ چاپ
گیل نگاه/ثمین اسدی: در جوامع مردم محور؛ رجوع دائمی و همیشگی به آراء و نظرات مردم پایه اساسی هر  عمل و فعالیتی است، دو شکل مراجعه به این نظرات وجود دارد : 1- رفراندم: که عملی  هزینه بر برای جوامع است  2- نظر سنجی: که با استفاده از روش علمی و نمونه گیری انجام می گیرد بدین ترتیب هم هزینه ها کاهش می یابد و هم به نظرات واقعی دست پیدا می کنیم. نظرسنجی روشی متداول در دنیای امروز برای دست یابی به خواسته ها و مطالبات مردمی است، به طور مثال موسسه گالوپ در آمریکا هر هفته سراغ مردم رفته و درباره موضوعات متفاوت پایش های لازم را انجام می دهد، در ایران و گیلان نیز موسسات و مراکزمتعددی چنین وظیفه ی را بر عهده داشته و در موضوعات سیاسی و اجتماعی و فرهنگی و اقتصادی از مردم سوال می نماید؛ در همین راستا  در روزهای اخیر نظر سنجی از  سوی شهرداری رشت منتشر شده که نتایجی را درباره اولویت پروژه های عمرانی در محلات و مناطق مختلف، پروژه بی. آر. تی و قطع درختان  و پی گیری اخبار شهرداری و ...را نشان می داد . فارغ از شگفتی مخاطبان  رسانه ها برای اتخاذ این شیوه مطلوب که عمدتا مجموعه مدیریت شهری  را به دور از نظر سنجی های علمی می شناسند،  برخی جهت گیری ها و اظهار نظر های انجام شده سبب شد که بی تفاوت نبوده و گذری بر   مساله و پاسخ آن داشته باشیم : 1- از نظر تعداد نمونه های انتخاب شده در نظرسنجی که 550 نفر اعلام شده است، بدیهی است  روش نمونه گیری کوکران با جمعیت 000/630 هزار نفر شهر رشت، نمونه 384 نفری را برای این شهر تایید می کند و همه نهادها و سازمان ها تحقیقاتی از جمله مرکز افکار سنجی ایسپا  جهاد دانشگاهی عمدتا نمونه های بین 384 تا 400 نفری را در نظر سنجی های مهم به عنوان تعداد نمونه انتخاب می نمایند. روش دستیابی به نمونه ها هم با استفاده از روش تصادفی بوده یعنی پژوهشگران مجرب و آموزش دیده با مراجعه به درب منزل داده ها را جمع آوری می نمایند، بنابراین نمونه 550 نفری طرح، نشان از دقت در نمونه گیری و قابلیت تعمیم آن دارد  و اتفاقا این تعداد نمونه در نظر سنجی های شهر رشت قابلیت اتکا بوده و نقدهای وارده به این نمونه ها، نشانگر عدم آشنایی نویسنده به الفبای پژوهش های علمی بوده (البته تلاش نویسنده برای یادگیری قابل تقدیر است !) در جایی دیگر نیز پرسیده شده که آیا این تعداد نمونه  550 نفری برای شهر 700 هزار نفری کفایت می کند؟ اگر حداقل مطالعه ای در سطح روش تحقیق یک و دو  کتب دکتر ساروخانی انجام می شد؛ یا اگر امر مطالعه برایشان زجر آور بود، با یک تماس تلفنی و پرسش از مراکز تحقیقاتی می توانست به کفایت نمونه ها پی ببرد. 2- در جایی دیگر نیز  پیشنهاد داده شده است تا با استفاده از برنامه های صدا و سیما  به جای  نظرسنجی مشکلات را بررسی نمود. در استفاده از ظرفیت صدا و سیما جای شکی نیست اما  این نکته ظریف، درک نشده است که صدا و سیما نیز برای ارزیابی برنامه های خود با استفاده از واحد تحقیقات، دست به نظرسنجی از مردم شهر رشت با تعداد نمونه 400 نفری می زند و از شهروندان راجع به برنامه ها ی تولیدی وتعداد مخاطبان و مشکلات آن  ها سوال می پرسد. 3-متن نشان می دهد عجله تنها برای پاسخگویی آن هم از جنبه سیاسی و زیر سوال بردن اصل پژوهش نویسنده را از خواندن درست، غافل نموده است. در جایی از یادداشت تعداد کم نمونه های مردمی با تعداد 550 نفری گفته می شود (که البته جواب مستند  آن در پاراگراف های قبلی آمده است) و در جایی دیگر نیز ذکر شده است "چنانچه شهرداری درصدد نظر سنجی درون سازمانی  بوده است چه دلیلی برای تعمیم دادن نتایج آن به عموم مردم وجود داشته است " ؛ گویا نویسنده معنای  درون سازمانی و نظر سنجی از مردم،  را به درستی درک نکرده است. چون اگر حداقل نتایج منتشره را ملاحظه می نمود در متغیر های شناسا 29 درصد پاسخگویان خانه دار ذکر شده اند؛ بنابراین چگونه است کارمند شهرداری خانه دار می باشد ؟ 4- در تیتری عجیب و غریب و "من درآوردی"  نوشته است که شهرداری رشت، خواستار انحلال شورای شهر شده است. این تیتر هیجانی، عجولانه و مغرضانه، حکایت از منفعت طلبی و نپذیرفتن یک کار علمی است زیرا  آنگونه که مشخص است، در سوالات پرسش نامه هیچ سوالی پیرامون  شورای اسلامی شهر رشت پرسیده نشده است که از دل آن بتوان جمله من درآوردی" انحلال شورا " را استخراج کرد. اتفاقا در این تحقیق، شهرداری با جسارت و شجاعت کامل حتی نتایج تعداد درصد مخالفین قطع درخت را نشر نمود و در جایی نشان داد که فقط 26 درصد شهروندان ، مباحث اخیر پیش آمده بین شهرداری و شورای شهر رشت را پیگیری کنند که غالب مردم حالت بی طرف در این مباحث دارند، حال چگونه از درون آن انحلال استخراج شده است، باعث تعجب و حیرت است؟ آیا شهرداری نمی داند که ناظر عالی آن شورای شهر است و احتیاج به حمایت آن عزیزان دارد؟ 5- همه خوانندگان محترم و آشنا به علم پژوهش می دانند که نتایج مبتنی بر اصول علمی کاملا قابلیت تعمیم و دفاع داشته و می توانند به آن استناد نمایند، تحقیق انجام شده با استفاده از متد علمی، با نمونه گیری قابلیت تعمیم و پرسش نامه استاندارد و توان دفاع از خود را در هر جمع و محفل علمی داشته و شهرداری رشت می تواند از آن برای احصاء مطالبات مردمی استفاده نماید، و توصیه می گردد که همه فصل با انجام چنین نظرسنجی ها هم به خواسته های واقعی مردم دست یافته و هم آن را برای افکار عمومی جامعه نشر نماید؛ چنین کاری در اغلب شهرداری های کشور از جمله شهرداری تهران و کرج و بسیاری از کلان شهرها انجام می پذیرد و نتایج آن همواره از طریق مراجع رسمی شهرداری منتشر می گردد. 6- امید است برخی رسانه های معترض با استفاده از ظرفیت های پیش آمده در شهر رشت به جای بهانه گیریهای سودجویانه و منفعت طلبانه ، گامی  برای توسعه شهر رشت بردارند.  
به اشتراک بگذارید:

نظر شما:

security code