فراموشی و دیگر هیچ
۱۳۹۴/۰۶/۱۱ ۱۳:۵۵ چاپ
گیل نگاه: آن ها فراموش کنندگانی هستند که فراموش شده اند؛ زندگی برایشان سناریوی تلخی شده است که گاهی گم می شوند و گاهی گم می کنند. در لحظاتی حتی با خود هم غریبه می شوند و اسم خودشان را هم یادشان نمی آید. سخن از بیماری ای است که روز به روز شایع تر می شود و شاید نفر بعدی من یا شما باشیم. نامش «آلزایمر» است و تخمین زده می شود که ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار نفر در ایران به آن مبتلا باشند. «مامان بزرگ دیگر سنا کوچولو را نمی شناسد و هر دفعه که دختر کوچولو با ذوق به طرف مامان بزرگ می رود از اینکه او نگاهش را برمی گرداند ناراحت می شود. مادر سنا برای دختر کوچولو توضیح می دهد که مامان بزرگ مریض است و او نباید از رفتارش ناراحت شود و باید به مادر کمک کند تا داروهای مادربزرگ را به او بدهد.» این تنها یک صحنه کوچک از زندگی کسانی است که با این درد بی دوا دست و پنجه نرم می کنند. بیماری آلزایمر یک نوع اختلال عملکرد مغزی است که طی آن به تدریج توانایی های ذهنی بیمار تحلیل می رود. بارز ترین تظاهر زوال عقل، اختلال حافظه است. اختلال حافظه معمولا به تدریج ایجاد شده و پیشرفت می کند. در ابتدا اختلال حافظه به وقایع و آموخته های اخیر محدود می شود ولی به تدریج خاطرات قدیمی هم آسیب می بینند. بیمار پاسخ سوالی را که چند لحظه قبل پرسیده است فراموش می کند و مجددا همان سوال را می پرسد. بیمار وسایلش را گم می کند و نمی داند کجا گذاشته است. به تدریج در شناخت دوستان و آشنایان و نام بردن اسامی آن ها نیز مشکل ایجاد می شود. کم کم مشکل مسیریابی پیدا شده و اگر تنها از منزل بیرون برود ممکن است گم شود. سالمندان در موارد شدید تر حتی در تشخیص اتاق خواب، آشپزخانه، دستشویی و حمام در منزل خودش هم مشکل پیدا می کند. بروز اختلال در حافظه و روند تفکر سبب آسیب عملکردهای اجتماعی و شخصی بیمار شده و در نتیجه ممکن است سبب افسردگی، عصبانیت و پرخاشگری بیمار شود. در هر چهار ثانیه یک نفر در جهان و در هر هفت دقیقه یک نفر در ایران به بیماری آلزایمر مبتلا می شوند و روز به روز بر تعداد مبتلایان به این بیماری افزوده می شود به حدی که پیش بینی می شود تا ۳۵ سال آینده آمار مبتلایان به این بیماری در جهان سه برابر شود.    وضعیتی که روز به روز بد تر می شود عالیه ۷۵ ساله یکی از مبتلایان به آلزایمر است که روز به روز وضعیتش بد تر می شود. فرزانه دختر بزرگ اوست که از مادرش مراقبت می کند. او می گوید: مادرم پنج سال است که آلزایمر دارد و روز به روز وضعیتش بد تر می شود. اوایل نگهداری از او راحت تر بود ولی در یک سال اخیر خیلی وضعیت مادرم بد تر شده است و برادرم هم در نگهداری از او به من کمک می کند. مادرم، من و داداشم را نمی شناسد و می گوید بچه های من هنوز در گهواره هستند و احساس می کند که هنوز جوان است. او ادامه می دهد: دائم دوست دارد بیرون برود و وقتی به او اجازه نمی دهیم عصبانی می شود. دیگر از پس کارهای معمول مانند دستشویی رفتن، غذا خوردن و بقیه کار هایش برنمی آید. بعضی اوقات هم اسم خودش را یادش نمی آید. اشاره ای به مادرش که آرام یک گوشه نشسته است می کند و می گوید: بعضی اوقات این طوری آرام است و حرف نمی زند و بعضی وقت ها خیلی عصبانی می شود و دائم بی قراری می کند. شرایط مبتلایان به آلزایمر با یکدیگر متفاوت است؛ بعضی از آن ها برای ادامه زندگی به دیگران وابسته اند و بعضی دیگر هم حتی می توانند به تنهایی زندگی کنند ولی به سختی. زهرا ۶۸ ساله به گفته همسایه هایش در مراحل اولیه آلزایمر است و ۳۰ سالی از فوت همسرش می گذرد. به تنهایی فرزندانشان را بزرگ کرده است و بعد از ازدواج آن ها تنها زندگی می کند. بعد از اینکه فرزندان فهمیدند که مادر آلزایمر دارد خواستند که با آن ها زندگی کند ولی زیربار نرفت و از سوی دیگر دوست ندارد فرزندانش هم با او زندگی کنند. او زندگی در تنهایی را می خواهد ولی تنها زندگی کردن برای کسی که به آلزایمر مبتلاست کار آسانی نیست. یکی از همسایه ها می گوید: خیلی اوقات غذایش می سوزد. بعضی اوقات یادش می رود شیر گاز را ببندد. کلید ها را گم می کند و هزار و یک مشکل دیگر. مریضی قلبی اش هم قوز بالا قوز شده است. همسایه ها همیشه به او سر می زنند و حواسشان به اوست. فرزندانش هم هر روز مسافت زیادی را برای دیدن مادر می آیند ولی او دوست ندارد پیشش بمانند و می گوید فرزندانشان شلوغ هستند و من حوصله سرو صدا ندارم.    به زمین و زمان بی اعتماد می شوند محمود ۸۰ ساله یکی دیگر از مبتلایان به آلزایمر است. مهران نوه بزرگ او درباره وضعیت پدربزگش می گوید: پدربزرگ خیلی بی اعتماد شده است و دائم از دزدیده شدن وسایلش شاکی است. باید دائم یک نفر حواسش به او باشد وگرنه شروع به دعوا با همسایه ها می کند و می گوید آن ها وسایلم را برداشته اند. نسبت به همه چیز اعتماد خود را از دست داده است و احساس امنیت ندارد و حتی گاهی اوقات می گوید که می خواهند من را بکشند. مادر مهران در تکمیل حرف های پسرش می گوید: اوایل از فراموش کردن های کوچک شروع شد و الان وضعیت خیلی بد تر شده است. پدرم یک حرف را چند بار تکرار می کند و خیلی وقت ها افراد را با یکدیگر اشتباه می گیرد. دائم سراغ مادرم را که ۱۵ سال قبل فوت کرده است می گیرد. بعضی وقت ها این فراموش کاری هایش دردسر می شوند. نمونه آن اوقاتی است که یادش می رود نیم ساعت قبل غذا خورده است و می گوید باید دوباره به من غذا بدهید و اگر مانع غذا خوردن چندباره اش شویم عصبانی می شود. او ادامه می دهد: خانه ماندن را دوست ندارد و همیشه می خواهد بیرون باشد و وقتی هم که بیرون می رود دائم با مردم دعوا می کند. نگهداری از پدر کار سختی شده است و یک نفر به سختی از پس او بر می آید.    فرد، خانواده و جامعه درگیر هستند یک عصب شناس با اشاره به اینکه مشکل بیماران آلزایمری گسترده تر از چیزی است که به نظر می آید می گوید: مشکل بیماران آلزایمری فقط معطوف به خودشان نیست بلکه خانواده و اجتماع هم با مشکل آن ها درگیر هستند. حسن عشایری می افزاید: این بیماری وقتی پیشرفت می کند مشکلات زیادی را برای فرد و خانواده اش ایجاد می کند و به مرور حتی ممکن است رفتارهای خطرآفرین از فرد سر بزند که ضرر آن ها به خودش و دیگران برسد. چون بیمار نمی تواند کفیل خود باشد و از پس زندگی روزمره اش بر آید به پرستارانی نیاز پیدا می کند که از او مراقبت کنند. او ادامه می دهد: نگهداری از این بیماران به حمایت های دولتی نیاز دارد در غیر این صورت سالیان متمادی مراقبت از بیماران آلزایمری که شرایط سختی دارند برای خانواده های آن ها مشکلاتی را ایجاد می کند که مشکل اقتصادی تنها یکی از آنهاست. بعضی از اعضای خانواده که سالیان دراز و بدون هیچ حمایتی از بیمارانی که شرایط سختی دارند نگهداری می کنند بعد از مدتی خودشان هم بیمار می شوند. استرس مزمن مراقبت از بیماران باعث می شوند آن ها به سندرم مراقبان، که افسردگی همراه با خشونت است دچار شوند. او تاکید می کند: به همین دلیل گفته می شود که مشکل بیماران آلزایمری یک مشکل فردی، خانوادگی و اجتماعی است و تمامی سطوح با آن درگیر هستند. عشایری می گوید: دولت می تواند با راه اندازی مراکزی که در آن از بیماران آلزایمری مراقبت می شود، آموزش های لازم را به خانواده های آن ها بدهد و آن ها را در زمینه مراقبت از این بیماران توانمند کند.

به اشتراک بگذارید:

نظر شما:

security code